Nostalgisch verlangen naar zelfrijdende auto

De zelfrijdende auto is een voorbeeld van de wonderen waartoe de moderne techniek in staat wordt geacht.

Toch lijkt het verlangen naar zelfrijdende auto’s mij vooral nostalgisch.

In historische romans, toen (plattelands)wegen nog uitgestorven waren, sukkelden koetsiers soms, tijdens lange ritten, op de bok in slaap.

Want dankzij het ontbreken van modern rijcomfort – rubberbanden, vering – ontwaakten zulke slaapkoppen door elke onregelmatigheid.

Bovendien willen paarden niet dood.

Uit lijfsbehoud ontwijken ze dus elk onverwacht obstakel.

Laat staan dat ze zich vrijwillig in een afgrond storten.

"In een rijtuigje", Annie M.G. Schmidt, 

Wetenschappers noemen dit (historische?!) ideaalmodel cooperative driving, oftewel samenwerking tussen “bestuurders, voertuigen, verkeerslichten én de weg”.

Vergelijk het met een koetsier die blind op zijn paarden vaart.

Zodra zijn hazenslaapje ruw wordt verstoord, weet hij dat er stront aan de knikker is.

Mede dankzij de optimale samenwerking (signaalfunctie!) tussen het – weinig comfortabele! – rijtuig en het belabberde wegdek.

Maar toch vooral doordat de paarden al reageerden.

Onze koetsier veroorlooft zich zo'n hazenslaapje, zodra hij z'n paardjes vertrouwt.

Zulks noemen wetenschappers situational awareness.*

Zo kennen zelfrijdende auto’s “verschillende gradaties van zelfstandigheid”, die het helaas allemaal afleggen tegen het hierboven beschreven ideaalmodel.

Het blijft dus opletten geblazen.
Want volledig zelfredzaam zullen auto's, volgens deskundigen, nooit worden.

Bij elke onverwachte situatie moeten chauffeurs dan ook feilloos inschatten hoe hun auto zal reageren.

Onderweg e-mail afhandelen zit er dus niet in.

Een dutje is zelfs levensgevaarlijk.
Alert zult gij blijven! (terwijl je je dood verveelt)

Zo worden kosten nog moeite gespaard voor uitzonderlijk(!) kostbare toekomstmuziek waar paard en wagen nota bene gunstig bij afsteken.

Geen wonder dat veel burgers liever zelf autorijden.

Volgens hoogleraar verkeersgedrag Marieke Martens is deze “populaire uitspraak” echter “veel te algemeen gesteld”:

Hetis niet prettig om hele saaie lange autoritten te moeten maken waarbij je bijnain slaap valt.

Met de nadruk op "bijna"!

Onprettig, inderdaad.

Mila Gras-Glas (1968)

* Caroline van Keeken, in NRC, “Dit is waarom je voorlopig niet in een zelfrijdende auto rijdt”, 11 september 2014

Zelfrijdende auto's: menstechnisch gezien.

Op termijn lost de techniek alle problemen op.

Zo is tenminste het idee.

Bijvoorbeeld de problemen met het besturen van een auto.

Want autorijden is een hoop gedoe.

Niet in de laatste plaats vanwege het door filosofen als Schopenhauer en Nietschze zo benadrukte menselijk tekort: slaapproblemen, hart- of woedeaanvallen achter het stuur, drankmisbruik.

Gelukkig kan de techniek inmiddels beter autorijden dan de mens.

De techniek hoeft zichzelf immers niet te bewijzen.

De stip op de horizon komt dichterbij: zelfrijdende auto’s!

Stel je eens voor!

Alle auto’s achter elkaar, netjes in op een rij.

Inhalen is niet nodig, want de techniek overschrijdt de maximum snelheid nooit.

Bumperkleven, rechts inhalen, elkaar afsnijden: 
allemaal verleden tijd.

Onderweg kun je lekker lezen, chatten of telefoneren.

Ja, ik zie het voor me.

Liever gezegd: ik heb een déjà vu.

Zo zie ik vele cabines “traag door oneindig laagland gaan”.

Netjes achter elkaar, de onderlinge afstand nergens te groot, maar evenmin te klein.

Wat een efficiëntie, wat een techniek!

Mensen erin, met boekjes.

Aan de praat, of op de wc.
Gezeten aan tafel, achter een warme maaltijd.
Aan de wandel zelfs, naar andere cabines toe.

Soms zelfs liggend, in bed.

In mijn zoetste fantasie mijn eigen muziekje erbij!

Allemaal dankzij de moderne techniek.

Nou ja, modern?!
De eerste trein reed al in 18(!)35.
Op bevrijdingsdag: 5 mei.

Hoewel veel “minder rendabele” spoorlijnen sinds de privatisering van nationale spoorwegmaatschappijen (British Rail, NS) werden opgedoekt, rijden ze nog altijd.

Dubbeldekkers zelfs, voorzien van centrale verwarming en digitale informatieborden.

Helaas is de romantiek er wél een beetje vanaf.

Mede door bovengenoemde privatisering.

Want die voor woon-werkverkeer zo geschikte uitvinding kun je in de spits beter mijden.

Woon je bovendien afgelegen, dan liggen de rails die jouw dorp ontsluiten mogelijk al tientallen jaren ongebruikt te roesten.

De vooruitgang, menstechnisch gezien.

Mila Gras-Glas (1968)