Vroeger waren de . A p p l e t j e s . beter

Zusje, je kunt mij de schuld geven, maar destijds heb je 'm toch écht zelf aangeschaft!
Nu heb je spijt, want acceptabele vervangers blijken peperduur.
Op zich geen probleem natuurlijk, tenzij je verslaafd bent...

Gelukkig heb ik geen aanleg voor verslaving.
Inmiddels ben ik dus zelf weer aan de 'windows'.
Want van een rondje nieuw(st)e Macs werd ik moedeloos.

Zo bewaar ik bijvoorbeeld veel foto's en filmpjes op mijn laptop.
De - momenteel - goedkoopste Air voldoet niet, qua geheugen.
Maar de nieuwste Pro (begint bij 1350 euro!) helaas evenmin.
Een voor mij bruikbaar laptopje schijnt inmiddels ongeveer 1800 euro te moeten kosten!

Mila liet destijds noodgedwongen haar gecrashte harde schijf vervangen.
De onverwacht grote capaciteit van de nieuwe schijf bleek een geluk bij een ongeluk.
Helaas kan de harde schijf van de nieuwste modellen niet langer worden vervangen.
Héél slim, van Apple!
Of toch niet?

Zelfs Apple erkent inmiddels de problemen met de nieuwste toetsenborden, die geen kruimeltje kunnen verdragen.

De vormgeving is ook al niet meer wat het wás.
Ik zie mijn docenten nog zitten, jaren negentig, met hun kekke apparaatjes: (zelfverklaarde) artistieke voorhoede! 
Maar door alle schandalen rond schimmige productieprocessen duurt het niet lang meer of een fatsoenlijk mens wil nog niet dood gevonden worden met een Mac... 

Momenteel lijkt de jongste generatie slimmeriken dan ook af te haken.
Uitgerekend díe types dus die er, ooit, als eerste bij waren.
De nieuwste Appletjes zijn veel te duur en - op de koop toe - niet langer vernieuwend.

Misschien is het gewoon de wet van de remmende voorsprong: andere merken hebben veel leuke en handige snufjes gekopieerd.
Maar de interessantste vondsten van dit moment komen niet langer van Apple.

Apple lijkt, in de nadagen van de zomer, vooral te oogsten.
Voorlopig, totdat ook de laatste verslaafde is afgekickt.

Mári Glas (1968)

Birò-boycot of Birò-revolutie? We moeten kiezen!

Van links naar rechts: Birò Urban, Birò Limited Edition,
Connie's Creative Car Concept (CCCC)

Tot voor kort zag ik ze aan voor hippe uitvoeringen van zo'n 45km-autootje voor gehandicapten.
Soms een gevaar op de weg, maar gelukkig tamelijk zeldzaam.

Totdat - op het fietspad - een rank, zwart wagentje toeterend voorbij scheurt, om uit te wijken op de stoep en, vlak vóór een andere (irritant trage) fietser, weer op het fietspad te belanden.
De reclameslogan op de zijkant - iets met 'doen' - doet een beroeps-ondernemer vermoeden.
Met het laatste restje groen licht verdwijnt hij uit zicht.

Enkele jaren geleden wilde je nog niet dood gevonden worden in zo'n 45km-wagentje.
Hoe kon dit gebeuren?

Bommel's Oude Schicht
(lijkt wel een beetje op de Birò)

'Birò' heet het ding, lees ik, en is even hip als omstreden.
Parkeren op de stoep wordt vermoedelijk snel verleden tijd, tenminste in Amsterdam.
Maar de ervaring met scooters leert dat het niet eenvoudig zal zijn om ze van het fietspad te krijgen.
Want op de rijbaan belemmeren ze de doorstroming, en dát is onacceptabel.

Eerst moeten er dus dodelijke ongelukken gebeuren.
Met het allernieuwste model gaat dat beslist lukken:

Het nieuwste type, Birò Bold Set,
kan 60km per uur. 

Gisteren scheurde er weer eentje rakelings langs me heen, met die voor beroeps-ondernemers zo kenmerkende 'sportieve' rijstijl.
Want de Birò blijkt niet bepaald goedkoop.
Maar volgens De Volkskrant vervangen gewone Amsterdammers hun auto inmiddels helemaal door de, veel wendbaarder, Birò.
Na aftrek van parkeerkosten en belastingen kom je uiteindelijk zelfs goedkoper uit.

Niets mis natuurlijk met kleine, weinig vervuilende autootjes.
Maar we moeten kiezen:
1) Als de bliksem ons complete wagenpark vervangen door Birò-achtigen: vrachtverkeer apart en bomen op parkeerplaatsen.
Zijn we meteen van die wegverbredingen af! 
2) Of een - in verband met de eerdergenoemde doorstroming nauwelijks uitvoerbare - Birò-boycot voor zowel fietspaden als stoepen. 

Maar vermoedelijk zal onze moderne alleenheerser, De Economie, voor deze nieuwste grootstedelijke tweedeling een oogje dichtknijpen.
Bairònnen en de rest: net als vroeger!

Mári Glas (1968)

'Ondernemer'... En doet u verder nog iets?

'Als je voor jezelf wilt beginnen heb je twee banen: je eigenlijke werk én het ondernemen', waarschuwde een vriend, toen ik voor mezelf begon.

Dat was niet overdreven.

Wel kun je twee soorten ondernemers onderscheiden.

Sommige ondernemers doen of maken iets en verkopen dit vervolgens zelf (zonder personeel).

Andere, Ondernemers, zien het Ondernemen als core business.

De laatsten presenteren zichzelf vooral als 'Ondernemer'. 

In lifestyle programma’s zie je het vaak: zij is 'interieur-stylist', hij 'ondernemer'.

Beroep: ondernemer. 

Dan slaat mijn fantasie op hol!

Verkoopt de man kunstpenissen? 
Inlegzooltjes?

Vroeger noemden we zo iemand een handelaar.
'Gewoon even doen': dat type.
Hoewel niet - tenzij voor de show - met eigen handen.

Want het schilderen, kweken, verbouwen, verzorgen of ontwerpen wordt door anderen gedaan.

Kortom: ‘De’ ondernemer ondernéémt, punt uit.
Dondert niet hoe, wat, waartoe of waarmee.

Langzamerhand lijkt een nieuwe maatschappelijke tweedeling te ontstaan: de (beroeps)Ondernemers, en de rest (eerdergenoemde zzp-ers inbegrepen).

Onkruid vergaat niet: de beroepsondernemer begint gewoon een nieuw avontuur, zodra een eerder initiatief minder kansrijk blijkt.

Kwestie van lef!

(Neo)liberalen willen ‘ons land’ dan ook bouwen op Ondernemers.

Want Ondernemers durven risico te nemen.

Ondernemers zijn geboren 'winners'.
Hun kinderen heten 'Rover' of 'Nero'. 
Kortom: een nieuwe elite waar je bij wilt horen!

Maar er is ook een andere kant. 

In 'Schone Schijn' volgt Fleur Amesz beroeps-Ondernemer Serge, een man die letterlijk ten koste van alles - gezin, drie kinderen - moet en zál ondernemen.

Zo is de wasmachine al jaren stuk.

Torenhoge schulden stapelen zich sinds tien jaar op.

Maar Serge zelf lijkt van elastiek.

Niets blijkt hem teveel: van criminaliteit (bijna) tot godsdienstige bekering (helemaal).

Nu begrijp ik waarom beroepsondernemers vooral in lifestyle-programma’s oververtegenwoordigd lijken.

Zonder juiste postcode, gloednieuw pak of snelle auto 'wek je immers geen vertrouwen’.

Beroeps-Ondernemers: een klasse apart.
Maar Neerlands básis?! 

Mári Glas (1968)

Dialogisch DraagVlak (DDV): tegenwicht tegen VVD

Gisteren schreef ik over de mysterieuze aantrekkingskracht van de VVD.

Oppervlakkig beschouwd lijkt een VVD-stem vooral ingegeven door rationele, economische overwegingen. 

Maar Nederland herbergt véél meer VVD-stemmers dan winnaars (financieel onkwetsbaren).

Vermoedelijk lieten veel VVD-kiezers zich verdoven door een (fatale) cocktail van zelfoverschatting - zelfidentificatie met een (onbereikbare?) financiële elite - en wensdenken.

Helaas is de psychologie van kiezers lastig te beïnvloeden. 

Baas in eigen (onder)buik, zullen we maar zeggen.

We moeten het dus hebben van Nederlanders die welbewust kiezen voor solidariteit.

Zij stemmen vooral op linkse partijen: GroenLinks, SP, PvdA en PvdD.

Maar ook hier blijkt de onderbuik een deuntje mee te rommelen, ondanks de betrekkelijk geringe programmatische verschillen.

Zo verklaarde een GroenLinkser uit onze vriendenkring onomwonden "een hekel" te hebben "aan SP-ers".

Hoewel liberalen onderling nóg meer verschillen, vinden zij elkaar uitgerekend in hun onderbuikgevoelens.

Maar links - eensgezind in een rationele kijk op de samenleving - lijkt daarentegen juist door onderbuikgevoelens te worden verdeeld.

Jammer, want samen streven linkse partijen de VVD voorbij.

De socioloog Richard Sennett pleit nadrukkelijk voor samenwerking.*

Hiertoe onderscheidt hij twee soorten debat: dialectisch en dialogisch.

Een dialectisch debat streeft naar sympathie, synthese en gemeenschappelijk begrip.

Een dialogisch debat is minder veeleisend en beoogt te luisteren mét behoud van onderlinge verschillen.

Kortom: inclusief de vrijheid om een boodschap in de eigen woorden te herhalen.

In de woorden van Sennett: "in de echo worden de bakens verzet".

Een treetje hoger, dat wel.

Zo kunnen wereldwijze, hippe GroenLinksers tóch aan tafel met minder bruisende, lageropgeleide SP-ers.

Nadeel: de dialogische benadering is gevoeliger voor gedonder.

Maar stel je eens voor: de "elite" en de "boze witte mannen", onvermoeibaar ideeën uitwisselend op het "Dialogisch DraagVlak" van één gemeenschappelijke, ruimdenkende partij, de DDV.

Met wederzijdse nieuwsgierigheid als voornaamste bliksemafleider.

DDV en VVD: op naar de finale!

Mári Glas (1968)

* Richard Sennett, "Samen. Een pleidooi voor samenwerken en solidariteit", 2012

Leven doet hopen, maar kies wél bewust!

Al jaren en jaren is de VVD de grootste partij.

Gevolgen: snel toenemende ongelijkheid, uitgeholde publieke voorzieningen, natuur en cultuur verpatst en uitgemolken. 

Nog even en ons laatste (openbaar toegankelijke!) natuurgebied is er ook geweest.

Maar de partij is democratisch gekozen.

Kiezers: wie zijn jullie en waarom doen jullie jezelf dit aan?

Volgens filosoof Alain de Botton neigen mensen ertoe om zich met winnaars te identificeren.

Vanuit optimisme en/of zelfoverschatting negeren ze de statistische werkelijkheid en/of beschouwen zichzelf als de kansrijke uitzondering:

Een zekere mate van financiële kwetsbaarheid oftewel loser zijn, is statistisch gezien de norm. […] In loserslanden zijn kiezers zo vriendelijk dat ze ervan uitgaan dat ze losers zijn en zullen blijven en daarom proberen ze de omstandigheden zo prettig mogelijk te maken. […] De vraag is of we stemmen voor een samenleving die een afspiegeling is van onze statistische werkelijkheid. Door te aanvaarden dat we welhaast zeker losers zijn en losers zullen blijven, kunnen we […] samenspannen om in een samenleving te wonen waarin de consequenties van ons falen heel wat minder erg zijn.*

Oftewel: de kans dat u, lezer, op dit moment een winnaar bent - dat wil zeggen: duurzaam immuun voor financiële kwetsbaarheid - is statistisch gezien zeer klein.
Toch wilde u wellicht, met uw partijkeuze, voor de zekerheid alvast uw (verhoopte) uitzonderingspositie en/of winst bevoordelen.

Hoop doet leven, zegt men.
Maar volgens James Baldwin is het andersom:

I can't be a pessimist because I'm alive. To be a pessimist means that you have agreed that life is an academic matter. So I'm forced to be an optimist.**

Leven doet hopen dus, en dat is maar goed ook.

Want leven is natuurlijk geen kwestie van cijfers of statistiek.

Maar stemmen, idealiter, wel.

Niets mis dus met gezond egoïsme, maar houd wél je hoofd erbij!

Mári Glas (1968)

* Alain de Botton, de Volkskrant, 15 juli 2017

** James Baldwin in de documentaire "I Am Not Your Negro"

Vroeger was . v r i j w i l l i g e r s w e r k . beter.

Vrijwilligerswerk is er altijd geweest.

Zonder vrijwilligerswerk zouden verenigingen en ideële organisaties nauwelijks kunnen draaien.

Geeft niks: vrijwilligers worden geleid door intrinsieke motivatie en werken binnen sociale verbanden, waarin geld geen (hoofd)rol speelt.

In uiteenlopende gradaties van vrijwilligheid, dát moet er wel bij.

Toch lijkt het besparen van geld een steeds belangrijker achterliggend motief voor nieuwerwetse(re) vormen van vrijwilligerswerk.

Onbezoldigde arbeid bij wijze van alternatief verdienmodel, zal ik maar zeggen.

Waarmee vrijwilligerswerk plotseling een nieuw (sociaal) domein betreedt: dat van het geld.

Hierover valt veel te zeggen, dat niet in één Glaasje past.

Ik schreef er mijn afstudeerscriptie over.*

Een (klein) vaatje vol.

Cartoon: Fran Orford

Ik kwam er weer op door een column** van Ionica Smeets, over sterrenkundige en televisiepresentator Chriet Titulaer.

In 1969 becommentarieerde Titulaer de maanlanding.

Wat opvalt is dat hij hiervoor liever geen salaris ontving.

Een pijnpuntje voor de omroepstichting, want aan betaalde krachten kun je eisen stellen.

Daar had Titualaer, juist bij deze legendarische gebeurtenis, geen zin in.

Mij gaat het hier om de inmiddels idyllisch aandoende suggestie dat je aan onbezoldigde krachten géén eisen kunt stellen.

Andere tijden, terug naar de Onze:

Een maanlanding verslaan op je eigen voorwaarden, kom daar nog maar eens om.

Aldus Smeets.
Hoewel onbetaald werken nu eerder regel is dan uitzondering.

Want in onze participatiesamenleving “is er geen geld”, terwijl het werk - vanzelfsprekend! - gedaan moet worden.
Maar eigen voorwaarden?

Hedendaagse vrijwilligers tekenen “vrijwilligerscontracten” waarin rechten en plichten nauwkeurig omschreven worden.

Bijvoorbeeld het enigszins cryptische “recht op minimaal vier weken verlof”.

Juridisch gezien betekent dit alles tussen de nul en de tweeënvijftig weken.

Desondanks wekken dergelijke contracten de indruk dat vrijwilligers niet per definitie “recht” hebben op méér.

Laat staan dat vrijwilligers naar eigen inzicht werken, zoals Chriet.

Vrijwilligerswerk in de jaren tien: geen verbetering.

Al is dat natuurlijk subjectief.

Want géld scheelt het.

Mári Glas (1968)

* “Hoe participatieprofessionals morele grenzen markeren”, 6 juli 2015. 

** Ionica Smeets, “Chriet Titulaer was grappiger dan alle mensen die hem nadeden”, de Volkskrant, 29 april 2017

Vroeger waren onze . a p p e l t j e s . beter.

Vaak lijkt het héél wat, moderne consumptieappels.

Maar op de fruitschaal zijn ze al snel melig, met een plastic-achtige schil.

Peren slaan het rijpe stadium vaak helemaal over, of verbergen een rotte kern onder steenachtig vruchtvlees.

In het voorjaar eet je de bewaaroogst, uit de koelcellen.

Van mindere kwaliteit, want voortdurende beschikbaarheid heeft, natuurlijk, een prijs.

Maar óók als de takken doorbuigen van het rijpste fruit, vind je frisse appels hooguit in stalletjes langs de weg.

Terwijl aardappels in het voorjaar stickers dragen met “nieuwe oogst”, kun je in het najaar – de oogsttijd voor de Europese fruitsoorten – lang zoeken naar vergelijkbare fruitstickers.

Wel vind je adviezen, op internet.

“Probeer een andere appel”, “zoek jouw favoriete merk”.

Want keuzevrijheid maakt jou zélf verantwoordelijk!

Klagen helpt niet, en voor alles is een oplossing.

Maar je kunt appels proeven tot je een ons weegt.

Welke je ook kiest, fris zijn ze in ieder geval nooit.

April is de klassieke “opruimmaand”:

Juist in deze maanden worden de koelhuizen geleegd met daarin de bewaarde appels van de vorige oogst.**

Maar in de oogsttijd blijken we eveneens uit koelcellen te eten:

U denkt dan de oogst van 2015 te eten maar de oogst van 2014 moet het eerst worden opgeruimd. U leest het goed. Een appel kan met moderne bewaartechnieken makkelijk twee jaar lang bewaard worden.*

Eenmaal uit de koelcel, verloopt het rijpingsproces in een sneltreinvaart.

Met alle gevolgen van dien.

Want ook appels zijn nu “speculatieproducten”.**

Hoe groter de voorraad, des te beter handelaren kunnen inspelen op de vraag.

Vanzelfsprekend gaan de oudste appels eerst, óók in de oogsttijd.

Dankzij de voortschrijdende techniek kunnen we appels straks misschien wel vijf jaar bewaren.

Of meenemen naar Mars, waar ze, als mummies, verpulveren zodra je ernaar wijst.

Maar mij hoor je niet klagen!
Ik plant alvast fruitbomen.

Mári Glas (1968)

* IJsbrand Velzeboer, Scienta Nova, 4 april 2016

Vroeger was . a f s t u d e r e n . beter.

Als je wat ouder wordt, ga je vergelijken.

“Vroeger was alles beter”, dat verhaal.

Zo ben ik twee keer afgestudeerd.

Eerst bouwkunde (TU-Delft, 1995), vervolgens sociologie (Erasmus Universiteit, 2015).

Twintig jaar: een wereld van verschil.

In Delft koos ik zelf mijn docent(en) en gaf mezelf een opdracht.

Dat laatste kostte mij al een jaar.

Het uitwerken ging gelukkig sneller: een fantastische en vooral erg leerzame tijd!

Mijn begeleider nodigde mij soms thuis uit.

Later, in Rotterdam, leek “zelluf” doen nauwelijks meer een optie.

Het lijstje met mogelijke(!) onderwerpen was angstaanjagend kort.

Er staan dingen op die onderzoekers wensen te delegeren, wat op zichzelf al te denken geeft.

Je docent krijg je overigens cadeau bij je onderwerp.

Als een pak wasmiddel bij aanschaf van een wasmachine.

Al kun je natuurlijk selecteren op docent.

Maar dán krijg je een onderwerp op de koop toe.

Niet zelden wordt het tweede of zelfs derde keus en krijg je de – eerder/elders verzamelde! – data er ook nog bij.
Vanzelfsprekend inclusief een prefab-literatuurpakket.

Wekenlang werk je in groepjes, op (lang!) vooraf bepaalde tijdstippen.

Met elke week een opdracht: lees dit, analyseer dat, schrijf een concept-onderzoeksvoorstel.

De onderzoeksresultaten mag je helemaal zelf schrijven.

Maximaal tienduizend woorden, geproduceerd in drie zorgvuldig gestructureerde maanden!

Want daarna is jouw docent helaas vrijwel onbereikbaar.

Dankzij een sluiproute koos ik zelf docenten en bepaalde in overleg met hen een onderwerp.

Zo leerde ik toch nog zelfstandig onderzoeksvoorstellen schrijven, literatuur selecteren, eigenmondig interviewen en een onderzoeksproces structureren.

In dat jaar lag de bovengrens gelukkig nog nét bij vijftigduizend woorden.

Het kan verkeren!
Hiervoor zijn uiteenlopende redenen aan te voeren.
Zo krijgen universiteiten voor elke afgestudeerde student een bepaalde hoeveelheid geld.

Terwijl “eeuwige studenten” naar verhouding weinig opleveren, maar veel kosten.

Kostbare tijd vooral, van overwerkte onderzoekers.

Heel efficiënt, zeker.

Maar vroeger was afstuderen béter.

Mári Glas (1968)