Menopauzale vrouw draagt aantoonbaar bij aan opwarming aarde

Cambridge (Massachusets), 18 augustus 2023

Vrouwen in de overgang verhogen hun directe omgevingstemperatuur en dragen daarmee significant bij aan de opwarming van de aarde. Afhankelijk van hun concentratie kan de temperatuur in hun directe omgeving stijgen met enkele graden Celsius.

Amerikaanse wetenschappers plaatsten honderd menopauzale vrouwen met overgangsklachten, waaronder opvliegers, een dagdeel in een goed geïsoleerde ruimte van 1500 kubieke meter met een omgevingstemperatuur van 21 graden Celsius. Een controlegroep van honderd vrouwen tot veertig jaar bracht de ochtend onder dezelfde omstandigheden in een identieke ruimte door. Na afloop bleek de omgevingstemperatuur rondom de menopauzale vrouwen met 1,856 graden Celsius gestegen tot 22,856 graden. De temperatuur in de andere ruimte steeg met 0,675 graden: een significant verschil.

‘Dit is goed nieuws’, aldus hoogleraar gynaecologie Geraldine Ebbetje, ‘Het blijft moeilijk om onderzoek naar opvliegers gefinancierd te krijgen. We weten er dus nog te weinig van. Ondertussen tobben wereldwijd vele vrouwen met deze klachten. Bestaande hormoontherapieën zijn niet zonder risico. Hopelijk dragen deze resultaten er toe bij dat onderzoek naar overgangsklachten eindelijk serieus genomen wordt. De opwarming van de aarde gaat ons immers allemaal aan’.

Nederlandse politici reageren gematigd enthousiast. 

‘Het is een kwestie van bewustwording’, aldus VVD-politicus Herald Ufter, ‘Als we ons realiseren hoezeer deze maatschappelijke groep bijdraagt aan een van de grootste uitdagingen van onze tijd, wordt het ook in Nederland de persoonlijke verantwoordelijkheid van middelbare dames om van bestaande hormoontherapieën gebruik te maken. Hormoontherapie komt hun deelname aan het arbeidsproces bovendien ten goede.’

Zelfs GroenLinks politicus Andersz IJds is voorzichtig positief. 

‘Het blijkt nu eenmaal lastig om de grote vervuilers aan te pakken, hoe hoog wij dit als partij ook op de agenda hebben staan. Om onze klimaatdoelen te halen is onderzoek naar andere mogelijke oorzaken dan ook noodzakelijk. We moeten echt alles op alles zetten op dit moment’.

Mila Glas (1968)

Dialogisch DraagVlak (DDV): tegenwicht tegen VVD

Gisteren schreef ik over de mysterieuze aantrekkingskracht van de VVD.

Oppervlakkig beschouwd lijkt een VVD-stem vooral ingegeven door rationele, economische overwegingen. 

Maar Nederland herbergt véél meer VVD-stemmers dan winnaars (financieel onkwetsbaren).

Vermoedelijk lieten veel VVD-kiezers zich verdoven door een (fatale) cocktail van zelfoverschatting - zelfidentificatie met een (onbereikbare?) financiële elite - en wensdenken.

Helaas is de psychologie van kiezers lastig te beïnvloeden. 

Baas in eigen (onder)buik, zullen we maar zeggen.

We moeten het dus hebben van Nederlanders die welbewust kiezen voor solidariteit.

Zij stemmen vooral op linkse partijen: GroenLinks, SP, PvdA en PvdD.

Maar ook hier blijkt de onderbuik een deuntje mee te rommelen, ondanks de betrekkelijk geringe programmatische verschillen.

Zo verklaarde een GroenLinkser uit onze vriendenkring onomwonden "een hekel" te hebben "aan SP-ers".

Hoewel liberalen onderling nóg meer verschillen, vinden zij elkaar uitgerekend in hun onderbuikgevoelens.

Maar links - eensgezind in een rationele kijk op de samenleving - lijkt daarentegen juist door onderbuikgevoelens te worden verdeeld.

Jammer, want samen streven linkse partijen de VVD voorbij.

De socioloog Richard Sennett pleit nadrukkelijk voor samenwerking.*

Hiertoe onderscheidt hij twee soorten debat: dialectisch en dialogisch.

Een dialectisch debat streeft naar sympathie, synthese en gemeenschappelijk begrip.

Een dialogisch debat is minder veeleisend en beoogt te luisteren mét behoud van onderlinge verschillen.

Kortom: inclusief de vrijheid om een boodschap in de eigen woorden te herhalen.

In de woorden van Sennett: "in de echo worden de bakens verzet".

Een treetje hoger, dat wel.

Zo kunnen wereldwijze, hippe GroenLinksers tóch aan tafel met minder bruisende, lageropgeleide SP-ers.

Nadeel: de dialogische benadering is gevoeliger voor gedonder.

Maar stel je eens voor: de "elite" en de "boze witte mannen", onvermoeibaar ideeën uitwisselend op het "Dialogisch DraagVlak" van één gemeenschappelijke, ruimdenkende partij, de DDV.

Met wederzijdse nieuwsgierigheid als voornaamste bliksemafleider.

DDV en VVD: op naar de finale!

Mári Glas (1968)

* Richard Sennett, "Samen. Een pleidooi voor samenwerken en solidariteit", 2012

Leven doet hopen, maar kies wél bewust!

Al jaren en jaren is de VVD de grootste partij.

Gevolgen: snel toenemende ongelijkheid, uitgeholde publieke voorzieningen, natuur en cultuur verpatst en uitgemolken. 

Nog even en ons laatste (openbaar toegankelijke!) natuurgebied is er ook geweest.

Maar de partij is democratisch gekozen.

Kiezers: wie zijn jullie en waarom doen jullie jezelf dit aan?

Volgens filosoof Alain de Botton neigen mensen ertoe om zich met winnaars te identificeren.

Vanuit optimisme en/of zelfoverschatting negeren ze de statistische werkelijkheid en/of beschouwen zichzelf als de kansrijke uitzondering:

Een zekere mate van financiële kwetsbaarheid oftewel loser zijn, is statistisch gezien de norm. […] In loserslanden zijn kiezers zo vriendelijk dat ze ervan uitgaan dat ze losers zijn en zullen blijven en daarom proberen ze de omstandigheden zo prettig mogelijk te maken. […] De vraag is of we stemmen voor een samenleving die een afspiegeling is van onze statistische werkelijkheid. Door te aanvaarden dat we welhaast zeker losers zijn en losers zullen blijven, kunnen we […] samenspannen om in een samenleving te wonen waarin de consequenties van ons falen heel wat minder erg zijn.*

Oftewel: de kans dat u, lezer, op dit moment een winnaar bent - dat wil zeggen: duurzaam immuun voor financiële kwetsbaarheid - is statistisch gezien zeer klein.
Toch wilde u wellicht, met uw partijkeuze, voor de zekerheid alvast uw (verhoopte) uitzonderingspositie en/of winst bevoordelen.

Hoop doet leven, zegt men.
Maar volgens James Baldwin is het andersom:

I can't be a pessimist because I'm alive. To be a pessimist means that you have agreed that life is an academic matter. So I'm forced to be an optimist.**

Leven doet hopen dus, en dat is maar goed ook.

Want leven is natuurlijk geen kwestie van cijfers of statistiek.

Maar stemmen, idealiter, wel.

Niets mis dus met gezond egoïsme, maar houd wél je hoofd erbij!

Mári Glas (1968)

* Alain de Botton, de Volkskrant, 15 juli 2017

** James Baldwin in de documentaire "I Am Not Your Negro"

Remgeld: voor zieke, zorgverlener of snelheidsduivel?

Een gezaghebbende columnist noemde ons eigen risico (385 euro!) welgemoed “remgeld”.*

De redenering dat uitstel of zelfs afstel van onderzoek of behandeling uiteindelijk kostenverhogend werkt zegt hem niet zoveel:

Als mensen een bezoek aan de fietsenmaker uitstellen en doorrijden op een lekke band, fietsen ze hun band aan gort en gaan de kosten alleen maar omhoog.* 

Aldus Kalshoven.

Wat hij gelijk heeft!

Wie immers een bezoek aan de universiteit afstelt uit angst voor een langdurige schuldenlast zal nóóit iets bereiken in het leven.

En wie goedkope troep aanschaft, is uiteindelijk duurder uit.

Dommerdjes!

Om die reden gaan slimme mensen dan ook studeren.

Zij kopen degelijke apparatuur van gevestigde merken, bezoeken, indien noodzakelijk, fysio- en/of psychotherapeut en voorkomen tand-, school- , of elektriciteitsuitval door tijdig tandarts, huiswerkbegeleiding dan wel elektriciën te bellen.

Ter voorkoming van burnouts boeken zij bovendien met enige regelmaat ontspannende en gehéél verzorgde vliegreisjes naar exotisch bestemmingen.

Verstandig!

En als slimme mensen eens lekker willen scheuren dan dóen ze dat.

Snelheidsboetes nemen ze, desnoods, op de koop (van die snelle Porsche!) toe.

Vrij naar Kalshoven:

“In het licht van deze fundamentele” weggebruikers-“economie is een” verkeersboete “van een paar honderd euro immers peanuts”.*

“Een piepklein beetje remgeld”, jawel!

Veiligheid is immers net zo min een publiek goed als gezondheid, nietwaar?

Is een dokter anders dan een fietsenmaker? Is zorg een publiek goed in de economische zin van het woord? Nee, de diensten van de dokter zijn net zo uitsluitbaar en rivaliserend als die van de fietsenmaker.*

Maar even serieus: remgeld wérkt!

Zo wacht ik al maanden op een medicinale shampoo, die dit jaar wellicht helemaal niet leverbaar is.

Toch declareerde mijn apotheker alvast, bij mijn(!) zorgverzekeraar.

Zonder remgeld was dit vermoedelijk onopgemerkt gebleven.

Zo remmen (minder draagkrachtige?!) patiënten hun ál te blijmoedig declarerende zorgverleners tenminste een béétje af.

Slim!

Mári Glas (1968)

* Frank Kalshoven, “Eigen risico”, de Volkskrant, p. 31, 4 maart 2017.

Hedendaags feminisme: dienstplicht voor vrouwen

Wim Daniëls memoreert de “forse offers” van het vrouwenlichaam.*

Aanleiding is de overgang.

Eerder beschreef Daniëls, met gynaecoloog Dick Schoot, het menstruatieproces, door hen “maandelijkse kermis” genoemd:

met steeds weer de aanloop ernaartoe, de kermis zelf en de afbraak ervan, dertig, veertig jaar lang. En de vrouw loopt daarbij nooit rond op de kermis en zit niet in de attracties, maar is een omwonende. Ze heeft er alleen de lasten van.

Ach, ‘t is niets. 

Gewoon de soort een beetje in stand houden!

Maar volgens Daniëls moeten mannen beseffen dat 

de draaglast voor mannen nul is. Nul, nul, nul, enzovoort.

Te beginnen met onze CDA-lijsttrekker, wat mij betreft.

Want Buma pleit voor maatschappelijke dienstplicht.

Oók voor vrouwen!

Qua vrouwenemancipatie loopt Zweden, waar de in 2010 afgeschafde dienstplicht onlangs weer werd ingevoerd, natuurlijk voorop.

Want volgens de regerende Sociaaldemocraten én Groenen dient de hedendaagse dienstplicht “genderneutraal” te zijn!**

Maar voor de zekerheid stemde ook de Nederlandse ministerraad alvast in met het voorstel om nu ook 17-jarige meisjes(!) op te roepen voor de – gelukkig sinds 1997 buiten werking gestelde maar met een simpel Koninklijk Besluit te reactiveren! – militaire dienstplicht.

Net als voor de Zweden weegt “gelijke behandeling van beide seksen nu zwaarder”, aldus minister Hennis.***

Met als lichtend voorbeeld Eritrea, dat geheel op (levenslang!) dienstplichtigen draait.
Om die reden bestaat het land volgens Eritrea-expert Binyam Andebrhan**** uitsluitend op papier.

Zo plaatsen onderwijzers elke ochtend hun handtekening, om vervolgens betaalde(!) privélessen te geven aan kinderen van hoge militairen of criminelen.

Ook daar begon de "genderneutrale" mishandeling met emancipatie.****

Vrouwen wilden ook!

Moderne emancipatie: naast bovengenoemde lichamelijke belastingen, een nog altijd onevenredig hoog(!) aandeel in huishouding, kinderverzorging én mantelzorg nu óók nog enkele jaren(!) dwangarbeid voor de staat.

Niet toevallig was één van de intelligentste feminsten aller tijden, Germaine Greer, géén voorstander van “gelijkheid”.

Mila Gras-Glas (1968)

* Wim Daniëls, "Waarom mannen dit artikel moeten willen lezen", NRC, 29 april 2017
** de Volkskrant, “Militaire activiteiten Rusland in Baltische regio: Zweden voert dienstplicht weer in”, 2 maart 2017-05-01

*** de Volkskrant, “Militaire dienstplicht geldt nu ook voor vrouwen”, 24 februari 2017

**** Binyam Andebrhan, Landendag Eritrea, georganiseerd door Vluchtelingenwerk Nederland, Utrecht, 7 april 2017

Wetenschappers aller landen, verenigt u!

Terwijl ideologieën zoals communisme en kapitalisme ooit met geweld bevochten werden, heeft de gedoodverfde overwinnaar van de “ideologische schoonheidswedstrijd”, het (neo)liberalisme, genoeg aan feiten.*

Feiten die, idealiter, door onafhankelijke(!) wetenschappers worden geproduceerd.**

Vooral kwantitatieve onderzoekers (statistici) geloven heilig in de universiteit als feitenfabriek.***

Inmiddels zijn wetenschappers dan ook hofleveranciers van politici en beleidsmakers.

Maar feitenfabrikanten moet hun arbeiders wél betalen.

Zelfredzaamheid: neoliberalistisch grondbeginsel!

Zo kan het gebeuren dat opvallend veel 'geproduceerde' feiten ineens naadloos in het neoliberalistische straatje passen.

Anders gezegd: wetenschappers voorzien de gevestigde orde van 'munitie' – feiten zo hard als staal! – om de strijd met andersdenkenden aan te gaan.
Want andersdenkenden - lageropgeleiden, populisten, ketters, religieuze fanatici, communisten, barbaren - bedreigen onze beschaving!

De productie van wapentuig: het lijkt een wat schrale wetenschapsopvatting.

Toch blijft de beurs steeds vaker gesloten voor het gebedel ten behoeve van fundamenteel, onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek.

Geen aalmoezen, alstublieft!

Mede daarom zijn zelfs de succesvolste feiten-leveranciers – zelfredzame wetenschappers die maximale susidies binnenslepen – er niet helemáál gerust op.***

Want de concurrentie is groot.

Zo worden elders geproduceerde harde(!) feiten niet zelden ongehinderd door enige kennis in elkaar geflanst.

Soms zelfs door wetenschappelijke leken als journalisten en politici.

Dat is oneerlijke concurrentie!

Recent voorbeeld is de oproep van NRC-columniste Caroline de Gruyter aan “Westerse elites” om voorál trots op zichzelf te zijn:

Iedereen heeft gezien dat kapitalisme, met al zijn missers en fouten, burgers een veel beter leven biedt dan communisme. [...] Maar wat doen wij? We klagen. Niks deugt. [...] We moeten ons cynisme het raam uitgooien. [...] Kapitalisme is een succes, al heeft het vele makkes”.****

Ongehinderd door grondige (sociale) feitenkennis, inderdaad!
Oftewel: commerciële vrijhandel in surrogaat-feiten.

Met als (onbedoeld?!) gevolg dat “Westerse elites” het zich inmiddels kunnen veroorloven om belangrijke verworvenheden als individuele bestaanszekerheid en sociale rechtvaardigheid onbekommerd “het raam uit te gooien”.

Wetenschappers aller landen, verenigt u!

Mári Glas (1968)

* John Lancaster, “Whoops”, 2010, pp. 10-13. Zie ook Mári Glas, “Verkiezingsklimaat 2017: geen schoonheidsprijs”, 14 maart 2017

** Mári Glas, “De sleutelrol van taal bij de productie van feiten”, 2 mei 2017

*** Youtube, “A keynote speaker at the march for science”, 

**** Caroline de Gruyter, “Gooi het cynisme het raam uit en wees trots”, NRC, p.15, 29 april 2017.

De sleutelrol van taal bij de productie van feiten

Op school is bèta het nieuwe Alfa, schreef ik.*

Want de bètavakken staan hoger in aanzien.

Alfa's zijn leidersfiguren binnen een bepaald (sociaal) verband, in dit geval de school.

Overtuigende leiders hebben iets voor op de rest.

Ze zijn bijvoorbeeld (slag)vaardiger, inspirerender, sneller of, tenmínste, intelligenter.

Noblesse oblige, nietwaar?

Maar zelfs een kind ziet het cruciale belang van een goede taalbeheersing.

Bijvoorbeeld voor (wetenschappelijk) onderzoek.

Zijn de bètavakken eigenlijk wel zulke overtuigende leiders?

Mijn vijftienjarige dochter zit in de debatclub van haar gymnasium.
Zij debatteert over maatschappelijk relevante onderwerpen.

Onlangs ging het over de vraag of uitkeringsgerechtigden al dan niet werkwillig zijn.
Haar vriendinnen - afkomstig uit welgestelde gezinnen - waren er al snel uit: "Uit onderzoek blijkt dat de helft van de bijstandstrekkers niet wil werken".

Zij zocht het uit.

Bij het CBS** vond ze de volgende grafiek:

Grafiek werkwilligheid niet-werkzame bevolking, 2014.
Bron Centraal Bureau voor de Statistiek

Maar de suggestieve gevolgtrekking gaf haar al te denken:

Van degenen die een bijstandsuitkering ontvangen en niet werken, wil iets meer dan de helft aan het werk.** 

Terwijl uit bovenstaande grafiek blijkt dat de 'onwillige' helft niet per se niet wíl werken, maar om diverse redenen – waaronder ziekte! – niet (volledig) kán werken.

Naar aanleiding van deze onderzoeksresultaten kopte het tijdschrift Binnenlands Bestuur doodleuk met:

SLECHTS HELFT BIJSTANDSONTVANGERS WIL WERKEN***

Interessante legendevorming!**** 
Mijn dochter werd er boos van.
Zij kent persoonlijk hoogopgeleide, harrrdwerrrkende mensen met bijstand.

Hieruit blijkt dat onderzoekers woorden én zinsbouw héél precies moeten toepassen, als getallen.
Want wat zeggen cijfers achter de komma, als vraagstellingen dubbelzinnig worden geformuleerd?

Als termen vaag omschreven zijn en/of klassieke drogredenen niet worden geschuwd?

Zelfs als alles goed gaat blijkt het voor journalisten, politici en beleidsmakers verrassend eenvoudig om valse argumenten als cruciale(!) feiten te presenteren.

Verontrustend, want wetenschap dient steeds vaker als feitenfabriek.

Voor de productie van (sociale) feiten, verkocht(!) als uitgangspunten voor beleidsvorming.

Mári Glas (1968)

* Zie ook Mári Glas, “Op school is bèta het echte Alfa”, 2 mei 2017

** Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)

*** Binnenlands Bestuur, 16 juni 2016
**** Hier is sprake van een vals dilemma, een klassieke drogreden in de trant van: als de kat niet wit is, dan is ie zwart. Alsof er geen andere varianten mogelijk zijn. In dit geval: wel willen werken, maar niet kúnnen.

LaaTvermogen: de techniek, menstechnisch gezien

De meeste mensen zijn niet zo goed in techniek.

Techniek is “moeilijk”.

Misschien verwachten we er, als leken, daarom teveel van.

Want je kunt het zo moeilijk maken als je zelf wilt.

Bij gebrek aan technische hoogstandjes kún je immers veel doen met bestaande middelen.

Stel dat je pubers wilt laten afwassen.

De binnenshuis aanwezige techniek is even eenvoudig als doeltreffend: stromend water, teiltje, afwasmiddel, afwasborstel, theedoek.

Maar er gebeurt niets.

“Koop een vaatwasser!”, zal een bijdehandje adviseren.

“Gaan jullie die betalen?”, vraag jij.

“Waarom ík?”, zal een brutaaltje antwoorden.

Net als met die opwarming van de aarde eigenlijk.

Voorlopig zouden we een héél eind kunnen komen met reeds beschikbare middelen.

Er is immers haast bij (maden in de vaat!).

Gewoon alvast stoppen met vliegen dus, en/of met vlees eten.

Zonder alle huizen direct hermetisch af te sluiten, komen we met breinaalden al een heel eind.

Warme truien aan, dekentjes, en de kachel – uitsluitend woonkamer en keuken! – op achttien graden.

Maar een (voorlopig, denkbeeldig?) gebrek aan techniek blijkt een fantastisch excuus om nu even niets te doen.

Zijn de middelen er – vaatwasser! – dan steggelen we over de kosten.

Ontbreken ze, dan vestigen wij onze hoop op eventuele(!) toekomstige technieken die ons – tezijnertijd! – zullen redden.

Want techniek is een Geloof geworden.

In de Volkskrant* een artikel over “doenvermogen”.

Volgens de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid blijkt “de” rationele en zelfredzame burger een illusie.

Zélfs hogeropgeleiden schieten tekort, ontdekte men.

"Doenvermogen": 

De vaardigheid om te kunnen plannen, het initiatief te nemen tot de juist actie en niet toe te geven aan verleidingen.*

Vooral de laatste is belangrijk, voor onze planeet.

Het klimaatprobleem blijkt dus, wederom, vooral menstechnisch van aard.

Het ontbreekt óns, feilbare mensheid, aan het benodigde laatvermogen.

Laatvermogen: de vaardigheid om te stoppen met onverantwoorde, belastende activiteiten die we kúnnen missen.

Mila Gras-Glas (1968)

* Hans Wansink, “Hoezo zelfredzaam?”, de Volkskrant, 26 april 2017.

Hedendaags grauw: ongelukkig op je eigen wijze!

Op de radio: in afwachting van de Franse verkiezingsfinale “peilt Wilfred de Bruijn alvast de stemming onder Franse arbeiders”.*

“Gaat de werkeloze klasse linksom of rechtsom?” luidt, vervolgens, de hamvraag.

Dit suggereert dat deze – niet nader gespecificeerde! – onderklasse hét verschil zal maken.

Onvoorspelbaar, maar uiterst riskant gepeupel dus, 
dat mogelijk Frankrijk – en daarmee Europa! – in het verderf zal storten.

Maar gaat het nou om arbeiders, of om werkelozen?

Eind 2016 bedroeg het Franse werkeloosheidspercentage 9,6%.

Een aanzienlijk percentage, maar niet groot genoeg om de verkiezingsuitslag te domineren.

Waarschijnlijk bedoelen ze arbeiders én werkelozen.

Inclusief working poor.

Gewoon nette mensen eigenlijk.

Alleen geen wínnaars (niet rijk).

Dat is alweer een héél ander verhaal.

Bovendien lijkt “linksom of rechtsom” niet langer de kernvraag.

Het Financieel Dagblad** is dan ook genuanceerder: de links-rechtstegenstelling heeft zijn langste tijd gehad.

Pessimisten lijken zich nu te verzetten tégen optimisten.

Of, net als in de VS, plattelanders tégen stedelingen, sedentairen tégen cosmopolieten, lageropgeleiden tégen hogeropgeleiden (“elite”), natiestaten tégen globalisering.

Want tegenwoordig is het rechte pad al heel wat!

Gelukkig heeft Nieuwsuur cijfers*** over de Amerikaanse verkiezingen.

Ook(!) onder hogeropgeleiden stemde 45% op Trump.

Het armste (eenderde) deel (≤50.000 dollar) stemde vooral op Clinton.

Van het rijkste (tweederde) deel koos 49% voor Trump, en 47% voor Clinton.

Kortom: het gepeupel – “arbeiders” dan wel “werkelozen” – blijkt, in meerderheid, best verstandig.

Bijna de helft(!) van de hogeropgeleiden daarentegen lijkt het spoor behóórlijk bijster.

En vooral: pakweg de helft van de “rijkere” Amerikanen!

Ziedaar de échte (belangen!)tegenstelling: rijk versus arm.

Zoals Tolstof schreef: 

“Alle gelukkige gezinnen lijken op elkaar, maar elk ongelukkig gezin is ongelukkig op zijn eigen wijze”.

Zo blijkt het grauw inmiddels kleurrijk.
En verstandiger dan de bovenlaag!

Hedendaags gepeupel: geen peil op te trekken?!
Toch wel.
"Van die bank af!"

Maar op verkiezingsdag éven niet.

Véél te links!

Mári Glas (1968)

* Radio 4, 24 april 2017

** Kleis Jager, Financieel Dagblad, 25 april 2017

*** Nieuwsuur, 15-11-2016

Taboe in de jaren tien: (ver) vliegen vervuilt!

In de jaren tachtig, nog vóór de oprichting van GroenLinks(1990), verplaatsten GroenLinksers zich graag per trein.

Naar China bijvoorbeeld.

Op reis, of, zoals mijn ouders dat noemden, “met vakantie”.

Acht dagen heen, acht dagen terug.

“Prachtige landschappen, je bedje bij de hand”, 

aldus mijn benijdenswaardige klasgenoot die – óók al! – aan een gracht woonde.

Met brede planken op de vloer van hun ruime woonkeuken.

Verder uitsluitend een lange eettafel, bioscoopstoelen, een antiek(!) fornuis, een beschilderde stijlkamer, openslaande tuindeuren en een brede schommel, opgehangen aan een loodzware, want zeventiende-eeuwse, balk.

Ik vergeet de schrijvers, kunstenaars en hoogleraren.

Zomaar, op een doordeweekse dag, aan die onwaarschijnlijk lange keukentafel.

Of in die onverwacht diepe stadstuin, rond een overvloedig met fruit bedekte schaal.

Maar vooral - in grote aantallen! - op de vele feesten.

Oud slim.

Gevestigd, maar NIET te verwarren met oud geld.

Bij mij op school – volgens mijn leraar Nederlands een “volksgymnasium” – was de verhouding tussen die enkele, verdwaalde oud-intellectueel en, sporadische, 'jongste telg' uit Oud-Zuid enigszins... gespannen.

Zo maakte oud-intellectueel alles zelf.

Indien mogelijk, dát moet er wel bij.

Taarten ("oneetbaar") en kleding bijvoorbeeld, maar schoenen ("duur") weer niet.

Oud-rijk daarentegen schafte - hoogstpersoonlijk - de meest verfijnde en smaakvolle producten aan.

Bij de “beste” speciaalzaken van een toch al niet karig met 'specialiteiten' bedeelde hoofdstad.

“Op dehoogte”, vooral.

Wéér anders dan nieuw-rijk, dus.

Toch was het, volgens oud-intellectueel, bij oud-rijk één en al pats.

Volgens oud-rijk daarentegen was er bij oud-intellecteel wel degelijk geld, maar wilden ze dat niet weten.

Want taboes komen in de beste families voor.

Zo constateert Martin Sommer* een blinde vlek in GroenLinkse klimaatvoorstellen.

Want zelfs (juist?!) GroenLinksers vliegen zich rot.
Onverminderd dol op "reizen", maar... druk!

Vliegverkeer beperken?
Indien mogelijk, en dát is niet vaak!
Want tijd is geld, en geld is hip.
In ónze jaren tien.

Mári Glas (1968)

* Martin Sommer, “In een wereld zonder ideologie blijft professionalisme als criterium over”, de Volkskrant, 1 april 2017