Architect en socioloog Mári Glas (1968) buigt zich over noodlijdende vraagstukken in wetenschap en samenleving. Onder zijn redactie schrijven zijn (half)zussen Rémi ('55), Lis ('57), Mila ('68) en Ira ('83) Glas op hun Eigen Wijze met hem mee, over zelfgekozen onderwerpen. Waar het langer moet, laten zij hun ideeën rijpen op eikenhout en vullen hun eigen blogs hiermee. Waar het korter kán schenken zij hieruit gezamenlijk een Glaasje, van maximaal 300 milliliter, oftewel 300 woorden. Proost!


Posts tonen met het label leefbaarheid. Alle posts tonen
Posts tonen met het label leefbaarheid. Alle posts tonen

zaterdag 24 november 2018

Birò-boycot of Birò-revolutie? We moeten kiezen!



Van links naar rechts: Birò Urban, Birò Limited Edition,
Connie's Creative Car Concept (CCCC)

Tot voor kort zag ik ze aan voor hippe uitvoeringen van zo'n 45km-autootje voor gehandicapten.
Soms een gevaar op de weg, maar gelukkig tamelijk zeldzaam.

Totdat - op het fietspad - een rank, zwart wagentje toeterend voorbij scheurt, om uit te wijken op de stoep en, vlak vóór een andere (irritant trage) fietser, weer op het fietspad te belanden.
De reclameslogan op de zijkant - iets met 'doen' - doet een beroeps-ondernemer vermoeden.
Met het laatste restje groen licht verdwijnt hij uit zicht.

Enkele jaren geleden wilde je nog niet dood gevonden worden in zo'n 45km-wagentje.
Hoe kon dit gebeuren?


Bommel's Oude Schicht
(lijkt wel een beetje op de 
Birò)

'Birò' heet het ding, lees ik, en is even hip als omstreden.
Parkeren op de stoep wordt vermoedelijk snel verleden tijd, tenminste in Amsterdam.
Maar de ervaring met scooters leert dat het niet eenvoudig zal zijn om ze van het fietspad te krijgen.
Want op de rijbaan belemmeren ze de doorstroming, en dát is onacceptabel.

Eerst moeten er dus dodelijke ongelukken gebeuren.
Met het allernieuwste model gaat dat beslist lukken:


Het nieuwste type, Birò Bold Set,
kan 60km per uur.
 

Gisteren scheurde er weer eentje rakelings langs me heen, met die voor beroeps-ondernemers zo kenmerkende 'sportieve' rijstijl.
Want de Birò blijkt niet bepaald goedkoop.
Maar volgens De Volkskrant vervangen gewone Amsterdammers hun auto inmiddels helemaal door de, veel wendbaarder, Birò.
Na aftrek van parkeerkosten en belastingen kom je uiteindelijk zelfs goedkoper uit.

Niets mis natuurlijk met kleine, weinig vervuilende autootjes.
Maar we moeten kiezen:
1) Als de bliksem ons complete wagenpark vervangen door Birò-achtigen: vrachtverkeer apart en bomen op parkeerplaatsen.
Zijn we meteen van die wegverbredingen af! 
2) Of een - in verband met de eerdergenoemde doorstroming nauwelijks uitvoerbare - Birò-boycot voor zowel fietspaden als stoepen. 

Maar vermoedelijk zal onze moderne alleenheerser, De Economie, voor deze nieuwste grootstedelijke tweedeling een oogje dichtknijpen.
Bairònnen en de rest: net als vroeger!

Mári Glas (1968)

zondag 18 november 2018

De 'buitenmens': niet buitengewoon, maar gewoon buiten!

Mensenmens: volgens Nico Dijkshoorn (DWDD, 14-11-18) moet dat woord er uit.
Helemaal eens!
Bij 'mensenmens' stel ik me persoonlijk iets ontzettends voor.
Klef, kwezelig, zemelig, beperkt, maar desondanks (irritant, jaloersmakend) superieur.
Maar je zou het niet moeten willen!
Al is het maar omdat mensenmens - denk aan: 'leuk méns' - voor mannen niet wordt gebruikt.
Wat mannen niet past, past niemand!

Mensenmens.
'Ik wil iets leuks doen met mensen'.
'De wéreld? Mwaah, boeit mij persoonlijk niet zo, ík houd van ménsen...'
Zoiets.
Mét het woord mag van mij het hele type eruit.

Nee, dan De Buitenmens!
Altijd een plekje bij het raam.
Steevast naar buiten in de lunchpauze.
Vooral veel fietsen, kanoën, klimmen, schaatsen, tuinieren, wandelen, zeilen.
Met de natuur als onafscheidelijke metgezel!

Maar De Buitenmens heeft het tij niet mee.
Want het ene buiten is het andere niet.
Gewoon een beetje frisse lucht is niet genoeg.

Als je 't zo bekijkt stelt de buitenmens onredelijk hoge eisen.
Zo valt zelfs een pretpark (ongeacht de wachttijden, buiten) niet binnen de ...eh buitencategorie.

De echte 'Buitenmens' heeft dan ook iets chics.
Niet zomaar een zwerver, niet zomaar buiten, maar Een Buiten.
Helaas ben ik een Buitenmens zonder Buiten, een beklagenswaardige categorie...

Iets anders: bestaan er, serieus, 'Binnenmensen'?!
'Mag ik van jou, in de categorie 'Ontzettend', de Bínnenmens?'
 
'Hee... volgens mij ben ik vandaag en gisteren niet naar buiten geweest'.
Cartoon verkregen via internet.

De Binnenmens mijdt alles wat natuurlijk is.
Temperatuur-wisselingen, pissebedden, wind, water (koud!) en wrijving.
Hooguit 'een terrasje pikken', mits in de zon! 



Fokke & Sukke moeten meer buiten spelen: 'Maar het blijf lastig'...
'Die zon op je beeldscherm'
Cartoon verkregen via internet

Toegegeven: soms is het heerlijk toeven met een dekentje op de bank.
Maar uitsluitend in contrast met buiten!

Helaas leiden alle wegen, anno nu, naar binnen.
Neem die eerdergenoemde lunchpauze.
Die is te kort om het gemiddelde 'Brainpark' te voet te verlaten.

Waar zijn de bomen?
Waar is de lucht?

Naar 'buiten' mág toch geen lúxe zijn?
BuitenMens: niet buitengewoon, maar gewoon buiten!

Mila Glas (1968)

zaterdag 28 juli 2018

Landschap: geen luxe maar noodzaak

De vanzelfsprekende aanwezigheid van het landschap is als een geheim hoekje in mijn ziel waarin ik me altijd terug kan trekken.
Even respijt, opladen, uitrusten.
Ik kom er versterkt uit, geïnspireerd en uitgerust.
‘Bezield’ zo je wilt.

Het landschap is er altijd geweest, een gegeven.
Hoewel ik als kind al veel lelijks zag, was er ook nog altijd héél veel moois.
Een onuitputtelijke bron: er leek geen einde aan te komen.
Een oud boerderijtje in de bocht van een riviertje, een ‘holle’ weg met aan weerszijden hagen, een halfopen ‘coulissenlandschap’ elzenhagen.
Eindeloze bossen, weidevogels waarvan ik de namen niet kende.

Nostalgie, inderdaad.
Wel roepen zulke pleisterplaatsen een hele wereld op.
Ze betoveren zelfs de toekomst.

Maar nu is ons landschap niet meer vanzelfsprekend.
Echt landschap, bedoel ik dan.
‘Maar alles is landschap’, hoor ik iemand tegenwerpen, ‘óók snelwegen en bedrijfsgebouwen!’
Allemaal waar.
Kwestie van definitie, zoals vaker.
Maar er is wel een probleem, tenminste voor mij.
Want de verborgen hoekjes in mijn ziel lijken niet op snelwegen of bedrijfsgebouwen.
Zo vinden mijn dromerijen geen weerklank meer.

Dat heeft gevolgen.
Mijn innerlijk leven wordt onherbergzaam.
Steeds minder houvast aan concrete plekken.
Ruimtegebrek – geen lucht - in mijn eigen hoofd.

Natuurlijk zijn er nog boerderijtjes.
Nog niet alle oude bomen zijn ziek, of gekapt omwille van de vooruitgang.
Een enkel historisch monument wordt zelfs bijna perfect opgeknapt – ‘we hebben uitgezocht welk behang hier vroeger hing’ - en in goedbekeken programma’s als ‘BinnensteBuiten’ ostentatief gekoesterd door de trotse eigenaars.

Maar indicidenten zijn geen landschap, helaas.
Incidenten trekken vooral toeristen – even wanhopig als ik?
Luidruchtig bevolken ze zelfs de verste uithoeken in mijn hoofd.
Zo verliezen de laatste pleisterplaatsen hun betovering.

Zijn cultuurhistorische landschappen achtergrond, decor, omlijsting, vermaak?
Nee, want dat alles kan ik missen.
Maar het landschap niet.
Geen luxe, kortom, maar noodzaak.

Mila Gras-Glas (1968)

zaterdag 29 april 2017

Een Rommeldams Dilemma

In mijn straat, in het Oude Noorden van Rotterdam, ligt rommel.
Troep.
Teringzooi.
Soms vliegen de restanten van Mac Donalds-maaltijden zó uit een autoraampje.
Van mijn buren zelfs.
Keurig ingepakt, dat wel.
In zo’n eco-kleurig papieren mini-tasje.

Uit hoeveel onderdelen bestaat een Mac Donalds-maaltijd, inclusief wegwerpservies en dito bestek?
Dát weet je zodra de meeuwen komen.

Meteen oprapen is dus wel zo handig.
Zo was tenminste mijn instinctieve reactie.
Maar terwijl ik bukte twijfelde ik al.
Stiekem gluurde ik omhoog.
Stonden ze daar nou, achter de gordijnen?
“Pas op je hoofd buurman, daar komt nóg een vuilniszakkie”.
Ik lijk wel gek, dacht ik: ik ben hun dienstbode niet!

Vervolgens vroeg ik advies, aan mede-Rommeldammers.
Wat zou jij doen?
Volgens sommigen zou je wel gek zijn, om andermans teringzooi op te ruimen!
Maar in participatiekringen bleek het “Gij zult zwerfvuil rapen” de eerste van een reeks ongeschreven Geboden.
De vraag van wie de rommel afkomstig was leek er eigenlijk helemaal niet meer toe te doen.
“Het ligt er toch? Pak een bezem en doe wat gedaan moet worden!”, aldus een participatieprofessional met een indrukwekkende staat van dienst.

Van de weeromstuit gingen mijn hakken in het zand.
Al las ik ergens dat een blijmoedige Haarlemmer elke week twee uur op pad gaat, met vuilniszak en papierprikker.
En niet ééns uitsluitend in zijn eigen buurt!
Maar in Haarlem spreken ze ABN.
In Haarlem, zo stelde ik me voor, kun je na twee uur prikken zelfvoldaan op huis aan.
“Mijn stad is schoon”.
En, niet onbelangrijk, "ík ben een goed mens".
Maar in Rotterdam krijg je van je eigen straatje al een burnout.
Toch?!

Toegegeven: ik probeerde beiden.
Beurtelings, afhankelijk van mijn stemming.
Eindelijk ben ik er nu uit: opruimen geeft méér gemoedsrust.
Mits NIET dwangmatig.
Dát moet er wel bij, in Rommeldam.

Mári Glas (1968)