Menopauzale vrouw draagt aantoonbaar bij aan opwarming aarde

Cambridge (Massachusets), 18 augustus 2023

Vrouwen in de overgang verhogen hun directe omgevingstemperatuur en dragen daarmee significant bij aan de opwarming van de aarde. Afhankelijk van hun concentratie kan de temperatuur in hun directe omgeving stijgen met enkele graden Celsius.

Amerikaanse wetenschappers plaatsten honderd menopauzale vrouwen met overgangsklachten, waaronder opvliegers, een dagdeel in een goed geïsoleerde ruimte van 1500 kubieke meter met een omgevingstemperatuur van 21 graden Celsius. Een controlegroep van honderd vrouwen tot veertig jaar bracht de ochtend onder dezelfde omstandigheden in een identieke ruimte door. Na afloop bleek de omgevingstemperatuur rondom de menopauzale vrouwen met 1,856 graden Celsius gestegen tot 22,856 graden. De temperatuur in de andere ruimte steeg met 0,675 graden: een significant verschil.

‘Dit is goed nieuws’, aldus hoogleraar gynaecologie Geraldine Ebbetje, ‘Het blijft moeilijk om onderzoek naar opvliegers gefinancierd te krijgen. We weten er dus nog te weinig van. Ondertussen tobben wereldwijd vele vrouwen met deze klachten. Bestaande hormoontherapieën zijn niet zonder risico. Hopelijk dragen deze resultaten er toe bij dat onderzoek naar overgangsklachten eindelijk serieus genomen wordt. De opwarming van de aarde gaat ons immers allemaal aan’.

Nederlandse politici reageren gematigd enthousiast. 

‘Het is een kwestie van bewustwording’, aldus VVD-politicus Herald Ufter, ‘Als we ons realiseren hoezeer deze maatschappelijke groep bijdraagt aan een van de grootste uitdagingen van onze tijd, wordt het ook in Nederland de persoonlijke verantwoordelijkheid van middelbare dames om van bestaande hormoontherapieën gebruik te maken. Hormoontherapie komt hun deelname aan het arbeidsproces bovendien ten goede.’

Zelfs GroenLinks politicus Andersz IJds is voorzichtig positief. 

‘Het blijkt nu eenmaal lastig om de grote vervuilers aan te pakken, hoe hoog wij dit als partij ook op de agenda hebben staan. Om onze klimaatdoelen te halen is onderzoek naar andere mogelijke oorzaken dan ook noodzakelijk. We moeten echt alles op alles zetten op dit moment’.

Mila Glas (1968)

Leven doet hopen, maar kies wél bewust!

Al jaren en jaren is de VVD de grootste partij.

Gevolgen: snel toenemende ongelijkheid, uitgeholde publieke voorzieningen, natuur en cultuur verpatst en uitgemolken. 

Nog even en ons laatste (openbaar toegankelijke!) natuurgebied is er ook geweest.

Maar de partij is democratisch gekozen.

Kiezers: wie zijn jullie en waarom doen jullie jezelf dit aan?

Volgens filosoof Alain de Botton neigen mensen ertoe om zich met winnaars te identificeren.

Vanuit optimisme en/of zelfoverschatting negeren ze de statistische werkelijkheid en/of beschouwen zichzelf als de kansrijke uitzondering:

Een zekere mate van financiële kwetsbaarheid oftewel loser zijn, is statistisch gezien de norm. […] In loserslanden zijn kiezers zo vriendelijk dat ze ervan uitgaan dat ze losers zijn en zullen blijven en daarom proberen ze de omstandigheden zo prettig mogelijk te maken. […] De vraag is of we stemmen voor een samenleving die een afspiegeling is van onze statistische werkelijkheid. Door te aanvaarden dat we welhaast zeker losers zijn en losers zullen blijven, kunnen we […] samenspannen om in een samenleving te wonen waarin de consequenties van ons falen heel wat minder erg zijn.*

Oftewel: de kans dat u, lezer, op dit moment een winnaar bent - dat wil zeggen: duurzaam immuun voor financiële kwetsbaarheid - is statistisch gezien zeer klein.
Toch wilde u wellicht, met uw partijkeuze, voor de zekerheid alvast uw (verhoopte) uitzonderingspositie en/of winst bevoordelen.

Hoop doet leven, zegt men.
Maar volgens James Baldwin is het andersom:

I can't be a pessimist because I'm alive. To be a pessimist means that you have agreed that life is an academic matter. So I'm forced to be an optimist.**

Leven doet hopen dus, en dat is maar goed ook.

Want leven is natuurlijk geen kwestie van cijfers of statistiek.

Maar stemmen, idealiter, wel.

Niets mis dus met gezond egoïsme, maar houd wél je hoofd erbij!

Mári Glas (1968)

* Alain de Botton, de Volkskrant, 15 juli 2017

** James Baldwin in de documentaire "I Am Not Your Negro"

Wetenschappers aller landen, verenigt u!

Terwijl ideologieën zoals communisme en kapitalisme ooit met geweld bevochten werden, heeft de gedoodverfde overwinnaar van de “ideologische schoonheidswedstrijd”, het (neo)liberalisme, genoeg aan feiten.*

Feiten die, idealiter, door onafhankelijke(!) wetenschappers worden geproduceerd.**

Vooral kwantitatieve onderzoekers (statistici) geloven heilig in de universiteit als feitenfabriek.***

Inmiddels zijn wetenschappers dan ook hofleveranciers van politici en beleidsmakers.

Maar feitenfabrikanten moet hun arbeiders wél betalen.

Zelfredzaamheid: neoliberalistisch grondbeginsel!

Zo kan het gebeuren dat opvallend veel 'geproduceerde' feiten ineens naadloos in het neoliberalistische straatje passen.

Anders gezegd: wetenschappers voorzien de gevestigde orde van 'munitie' – feiten zo hard als staal! – om de strijd met andersdenkenden aan te gaan.
Want andersdenkenden - lageropgeleiden, populisten, ketters, religieuze fanatici, communisten, barbaren - bedreigen onze beschaving!

De productie van wapentuig: het lijkt een wat schrale wetenschapsopvatting.

Toch blijft de beurs steeds vaker gesloten voor het gebedel ten behoeve van fundamenteel, onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek.

Geen aalmoezen, alstublieft!

Mede daarom zijn zelfs de succesvolste feiten-leveranciers – zelfredzame wetenschappers die maximale susidies binnenslepen – er niet helemáál gerust op.***

Want de concurrentie is groot.

Zo worden elders geproduceerde harde(!) feiten niet zelden ongehinderd door enige kennis in elkaar geflanst.

Soms zelfs door wetenschappelijke leken als journalisten en politici.

Dat is oneerlijke concurrentie!

Recent voorbeeld is de oproep van NRC-columniste Caroline de Gruyter aan “Westerse elites” om voorál trots op zichzelf te zijn:

Iedereen heeft gezien dat kapitalisme, met al zijn missers en fouten, burgers een veel beter leven biedt dan communisme. [...] Maar wat doen wij? We klagen. Niks deugt. [...] We moeten ons cynisme het raam uitgooien. [...] Kapitalisme is een succes, al heeft het vele makkes”.****

Ongehinderd door grondige (sociale) feitenkennis, inderdaad!
Oftewel: commerciële vrijhandel in surrogaat-feiten.

Met als (onbedoeld?!) gevolg dat “Westerse elites” het zich inmiddels kunnen veroorloven om belangrijke verworvenheden als individuele bestaanszekerheid en sociale rechtvaardigheid onbekommerd “het raam uit te gooien”.

Wetenschappers aller landen, verenigt u!

Mári Glas (1968)

* John Lancaster, “Whoops”, 2010, pp. 10-13. Zie ook Mári Glas, “Verkiezingsklimaat 2017: geen schoonheidsprijs”, 14 maart 2017

** Mári Glas, “De sleutelrol van taal bij de productie van feiten”, 2 mei 2017

*** Youtube, “A keynote speaker at the march for science”, 

**** Caroline de Gruyter, “Gooi het cynisme het raam uit en wees trots”, NRC, p.15, 29 april 2017.

De sleutelrol van taal bij de productie van feiten

Op school is bèta het nieuwe Alfa, schreef ik.*

Want de bètavakken staan hoger in aanzien.

Alfa's zijn leidersfiguren binnen een bepaald (sociaal) verband, in dit geval de school.

Overtuigende leiders hebben iets voor op de rest.

Ze zijn bijvoorbeeld (slag)vaardiger, inspirerender, sneller of, tenmínste, intelligenter.

Noblesse oblige, nietwaar?

Maar zelfs een kind ziet het cruciale belang van een goede taalbeheersing.

Bijvoorbeeld voor (wetenschappelijk) onderzoek.

Zijn de bètavakken eigenlijk wel zulke overtuigende leiders?

Mijn vijftienjarige dochter zit in de debatclub van haar gymnasium.
Zij debatteert over maatschappelijk relevante onderwerpen.

Onlangs ging het over de vraag of uitkeringsgerechtigden al dan niet werkwillig zijn.
Haar vriendinnen - afkomstig uit welgestelde gezinnen - waren er al snel uit: "Uit onderzoek blijkt dat de helft van de bijstandstrekkers niet wil werken".

Zij zocht het uit.

Bij het CBS** vond ze de volgende grafiek:

Grafiek werkwilligheid niet-werkzame bevolking, 2014.
Bron Centraal Bureau voor de Statistiek

Maar de suggestieve gevolgtrekking gaf haar al te denken:

Van degenen die een bijstandsuitkering ontvangen en niet werken, wil iets meer dan de helft aan het werk.** 

Terwijl uit bovenstaande grafiek blijkt dat de 'onwillige' helft niet per se niet wíl werken, maar om diverse redenen – waaronder ziekte! – niet (volledig) kán werken.

Naar aanleiding van deze onderzoeksresultaten kopte het tijdschrift Binnenlands Bestuur doodleuk met:

SLECHTS HELFT BIJSTANDSONTVANGERS WIL WERKEN***

Interessante legendevorming!**** 
Mijn dochter werd er boos van.
Zij kent persoonlijk hoogopgeleide, harrrdwerrrkende mensen met bijstand.

Hieruit blijkt dat onderzoekers woorden én zinsbouw héél precies moeten toepassen, als getallen.
Want wat zeggen cijfers achter de komma, als vraagstellingen dubbelzinnig worden geformuleerd?

Als termen vaag omschreven zijn en/of klassieke drogredenen niet worden geschuwd?

Zelfs als alles goed gaat blijkt het voor journalisten, politici en beleidsmakers verrassend eenvoudig om valse argumenten als cruciale(!) feiten te presenteren.

Verontrustend, want wetenschap dient steeds vaker als feitenfabriek.

Voor de productie van (sociale) feiten, verkocht(!) als uitgangspunten voor beleidsvorming.

Mári Glas (1968)

* Zie ook Mári Glas, “Op school is bèta het echte Alfa”, 2 mei 2017

** Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)

*** Binnenlands Bestuur, 16 juni 2016
**** Hier is sprake van een vals dilemma, een klassieke drogreden in de trant van: als de kat niet wit is, dan is ie zwart. Alsof er geen andere varianten mogelijk zijn. In dit geval: wel willen werken, maar niet kúnnen.

Hedendaags grauw: ongelukkig op je eigen wijze!

Op de radio: in afwachting van de Franse verkiezingsfinale “peilt Wilfred de Bruijn alvast de stemming onder Franse arbeiders”.*

“Gaat de werkeloze klasse linksom of rechtsom?” luidt, vervolgens, de hamvraag.

Dit suggereert dat deze – niet nader gespecificeerde! – onderklasse hét verschil zal maken.

Onvoorspelbaar, maar uiterst riskant gepeupel dus, 
dat mogelijk Frankrijk – en daarmee Europa! – in het verderf zal storten.

Maar gaat het nou om arbeiders, of om werkelozen?

Eind 2016 bedroeg het Franse werkeloosheidspercentage 9,6%.

Een aanzienlijk percentage, maar niet groot genoeg om de verkiezingsuitslag te domineren.

Waarschijnlijk bedoelen ze arbeiders én werkelozen.

Inclusief working poor.

Gewoon nette mensen eigenlijk.

Alleen geen wínnaars (niet rijk).

Dat is alweer een héél ander verhaal.

Bovendien lijkt “linksom of rechtsom” niet langer de kernvraag.

Het Financieel Dagblad** is dan ook genuanceerder: de links-rechtstegenstelling heeft zijn langste tijd gehad.

Pessimisten lijken zich nu te verzetten tégen optimisten.

Of, net als in de VS, plattelanders tégen stedelingen, sedentairen tégen cosmopolieten, lageropgeleiden tégen hogeropgeleiden (“elite”), natiestaten tégen globalisering.

Want tegenwoordig is het rechte pad al heel wat!

Gelukkig heeft Nieuwsuur cijfers*** over de Amerikaanse verkiezingen.

Ook(!) onder hogeropgeleiden stemde 45% op Trump.

Het armste (eenderde) deel (≤50.000 dollar) stemde vooral op Clinton.

Van het rijkste (tweederde) deel koos 49% voor Trump, en 47% voor Clinton.

Kortom: het gepeupel – “arbeiders” dan wel “werkelozen” – blijkt, in meerderheid, best verstandig.

Bijna de helft(!) van de hogeropgeleiden daarentegen lijkt het spoor behóórlijk bijster.

En vooral: pakweg de helft van de “rijkere” Amerikanen!

Ziedaar de échte (belangen!)tegenstelling: rijk versus arm.

Zoals Tolstof schreef: 

“Alle gelukkige gezinnen lijken op elkaar, maar elk ongelukkig gezin is ongelukkig op zijn eigen wijze”.

Zo blijkt het grauw inmiddels kleurrijk.
En verstandiger dan de bovenlaag!

Hedendaags gepeupel: geen peil op te trekken?!
Toch wel.
"Van die bank af!"

Maar op verkiezingsdag éven niet.

Véél te links!

Mári Glas (1968)

* Radio 4, 24 april 2017

** Kleis Jager, Financieel Dagblad, 25 april 2017

*** Nieuwsuur, 15-11-2016

Stemwijzer 2017: instrument van de macht

In mijn vorige stukje* constateerde ik dat de nieuwe Stemwijzer** onbedoeld(!) als instrument van de macht fungeert.

Hoewel niet per definitie van de zittende macht (“politieke elite”).

Dát moet er wel bij.

Gevestigd, omdat de gekozen stellingen erg voorspelbaar zijn.

Zelfs de formuleringen lijken ontleend aan de diverse partijprogramma’s.

Alle stellingen klinken bekend in de oren.

Het aantal zetels van een bepaalde partij blijkt dan ook een goede voorspeller van het aantal partijspecifieke “speerpunten” in de Stemwijzer.

Zo komen opvallend veel stellingen (bijna eenderde!) rechtstreeks uit het programma van de grootste partij, de VVD.

Door op basis van zetelaantallen te shoppen in partijprogramma’s wordt de Stemwijzer een instrument van zittende partijen.

Oftewel van de gevestigde macht.

Onnodig te zeggen dat partijen hun speerpunten dolgraag terugzien in de Stemwijzer.

Maar je wilt geen scheve gezichten.

Eerlijk zullen we alles delen, lijkt dan ook de achterliggende gedachte.

Mét de kanttekening: ik een beetje meer dan jij, omdat ík gewonnen heb.

Het voordeel van ongeschreven regels is dat niemand je erop vast kan pinnen.

Zo krijgt 50+ (één zetel) één typisch speerpunt (AOW-leeftijd 65), maar de PvdD (twee zetels) eveneens één (BTW-tarief vlees 21%).***

Ik schreef al dat de Stemwijzer niet uitsluitend de zittende partijen dient.

Zo blijken zes stellingen (1,4,6,14,16,30) onvervalste PVV-speerpunten.

Maar met twaalf zetels vertegenwoordigt de PVV slechts 8% van de kiezers.

Met 20% is deze partij dus opvallend oververtegenwoordigd.

Geert blijkt niet voor niets overladen met media-aandacht.
Opiniepeilingen deden de rest.

De Stemwijzer volgde braaf!

Enkele discriminerende Stemwijzer-stellingen horen in de moderne staatsinrichting niet thuis.
Dit vanwege de schending van de driemachtenleer.****

Met stelling 14 – “Nederland moet de grenzen sluiten voor Islamitische immigranten” – lijkt zelfs de inmiddels helaas gevestigde president van een verre – en langzamerhand nogal exotische! – grootmacht zomaar een dikke middelvinger in ónze Brinta te hebben.

Mári Glas (1968)

* Mári Glas, “Stemwijzer 2017: herkauwen in dertig stellingen”

** TweedeKamer verkiezingen 2017

*** Even rekenen: één zetel vertegenwoordigt pakweg 0,6666667% van de kiezers (150 zetels). Maar één StemWijzer-stelling vertegenwoordigt 3,3333333% van de StemWijzer (30 stellingen). Strikt genomen zijn kleinere partijen dus in het voordeel. Mits het ze lukt om een plekje in de Stemwijzer te veroveren, natuurlijk. Opgemerkt moet worden dat de AOW-stelling niet uitsluitend speerpunt is van 50+, maar bijvoorbeeld ook van SP. Hetzelfde geldt voor de verhoging van de BTW voor vlees, waar GroenLinks zich eveneens voor heeft uitgesproken.
**** Theorie over staatsinrichting: trias politica, oftewel de leer van de scheiding der machten (godsdienst, politiek, recht) die elkaars functioneren controleren. Idee van de Franse filosoof Montesquieu. 

"HBO/WO": controlevariabele of stigma?

Serieuze tijdschriften en opiniebladen staan vol artikelen over wetenschappelijk onderzoek.

Vaak gaat het om oorzakelijke verbanden als: “Je wordt gelukkiger van lichaamsbeweging”.

Glad ijs, voor serieuze wetenschappers.

Vooral omdat zelfs het noemen van percentages – statistiek voor beginnners! – oorzakelijke verbanden kan suggereren die er niet zijn.

Dit is vooral pijnlijk als het gaat om gevoelige onderwerpen zoals criminaliteit.

Zo wekt het noemen van aantallen door specifieke minderheidsgroeperingen gepleegde delicten ten onrechte de indruk (schijnverband) dat deze groepen “vaker crimineel” zijn.

Want zodra je controleert op opleiding en inkomen, blijken de verschillen met andere bevolkingsgroepen verwaarloosbaar.

“Etniciteit” is dus niet de oorzaak van eventuele oververtegenwoordiging in de criminaliteitscijfers.

Opleidingsniveau dient in dit voorbeeld als controlevariabele.

Door opleiding mee te nemen voorkom je onterechte generalisaties.

Cijfers zijn dus pas objectief (wetenschappelijk) als alle mogelijke invloeden – voor zover bekend! – worden meegenomen.

Voor de zekerheid maken sommige bladen* dan ook consequent onderscheid tussen lager- en hogeropgeleiden.

Helaas is dit onderscheid onbedoeld een eigen leven gaan leiden.

Stel dat "uit onderzoek blijkt" dat 30% van de hogeropgeleiden soms eenzaam is, tegen 50% van de lageropgeleiden.

Dient opleidingsniveau hier als controlevariabele?

Niet echt.

Wel weet de lezer tenminste waar hij of zij staat, statistisch gezien, en kan zichzelf spiegelen aan de eigen groep.

Ondertussen zitten de lageropgeleide lezers met de gebakken peren.

Zijn hogeropgeleiden nu óók al beter in sociale relaties?!

Inmiddels leidt de nadruk op opleidingsniveau, ooit bedoeld om onterechte generalisaties te voorkomen, vooral tot stigmatisering.

De aloude(!) tweedeling lijkt weer toe te nemen.

Zie je wel, hogeropgeleiden eten gezonder en bewegen meer!

Hogeropgeleiden hebben meer vrienden en voeden hun kinderen beter op!

Ongelukkig genoeg behoren onderzoekers zelf tot de állerhoogst opgeleiden.

Oftewel: de slager keurt het eigen vlees.

Reden om, met betrekking tot opleidingsniveau, alert te zijn op de spreekwoordelijke “balk” in hun eigen ogen.

Mári Glas (1968)

* In het bijzonder het maandblad “Psychologie Magazine”