Lakmoesproefje voor (echte) vriendschap

Echte vriendschap is feestelijk.

Je hart springt op als hun deurklop klinkt.

Even uit de (onvermijdelijke) dagelijkse dosis onverschilligheid, onbegrip, middelmatigheid, saaiheid, vooringenomenheid, fatalisme, goedgelovigheid, benepenheid, kortzichtigheid en lafheid

Voor wie geestelijk nog in leven is, werkt vriendschap als balsem voor de ziel.

Essentieel is humor: onafscheidelijke metgezel van de diepste ernst.

Vriendschap is kennen.

Ben je bang dat vrienden jou zullen doorzien?

Op je hoede zelfs?

Kappen!

Vriendschap is vruchtbaar.

Volgens de econoom Tomáš Sedláček komen álle essentiële veranderingen in de wereld voort uit vriendschap.

Eindelijk brengen geestverwanten ontluikende ideeën tot wasdom die al een eeuwigheid, met talloos veel miljoenen, doelloos rondzweven.

Vriendschap is een vorm van liefde.

Je moet een beetje van je vrienden houden.

Bijvoorbeeld van hun manier van praten, lachen, lopen, kijken, redeneren of schrijven.

En, bovenal, van de onvermijdelijke keerzijde van hun mooie eigenschappen.

Want elk voordeel “heb” z’n nadeel.

Kortom: om lastiger kantjes te verdragen is enige vorm van liefde nodig.

Inclusief een lichamelijk element.

Maar aantrekkelijk of lichamelijk topfit hoeft een vriend natuurlijk niet te zijn.

Geen zorgen dus als je oud en/of gebrekkig bent, vaal, zwaarlijvig of uitgezakt.

Vrienden hoeven niet perfect te zijn.

Je wilt ze kennen, zoals ze zijn.

Maar fysieke afkeer is dodelijk.

Want je zit bij elkaar en je praat, urenlang.

Kleed je dus - ook (juist) voor je vrienden - met alle stijl die je in je hebt.

Máák er iets van.

Want vrienden zijn het waard.

Vriendschap is gelijkwaardig.

Hoed je dus, bovenal, voor bereidwillige hulpverleners.

Voor vrienden dus die zich, al dan niet “vanuit professionele ervaring”, vol (ogenschijnlijk) begrip boven jou stellen.

Want minachting is dodelijk, voor vriendschap.

“In nood leert men zijn vrienden kennen”, zegt men.

Voldoet jouw vriendschap niet aan bovenstaande voorwaarden?

Dan zullen jouw vrienden jou – op enig, bij voorkeur ongelegen, moment – lelijk tegenvallen.

Rémi Glas (1955)

Dialogisch DraagVlak (DDV): tegenwicht tegen VVD

Gisteren schreef ik over de mysterieuze aantrekkingskracht van de VVD.

Oppervlakkig beschouwd lijkt een VVD-stem vooral ingegeven door rationele, economische overwegingen. 

Maar Nederland herbergt véél meer VVD-stemmers dan winnaars (financieel onkwetsbaren).

Vermoedelijk lieten veel VVD-kiezers zich verdoven door een (fatale) cocktail van zelfoverschatting - zelfidentificatie met een (onbereikbare?) financiële elite - en wensdenken.

Helaas is de psychologie van kiezers lastig te beïnvloeden. 

Baas in eigen (onder)buik, zullen we maar zeggen.

We moeten het dus hebben van Nederlanders die welbewust kiezen voor solidariteit.

Zij stemmen vooral op linkse partijen: GroenLinks, SP, PvdA en PvdD.

Maar ook hier blijkt de onderbuik een deuntje mee te rommelen, ondanks de betrekkelijk geringe programmatische verschillen.

Zo verklaarde een GroenLinkser uit onze vriendenkring onomwonden "een hekel" te hebben "aan SP-ers".

Hoewel liberalen onderling nóg meer verschillen, vinden zij elkaar uitgerekend in hun onderbuikgevoelens.

Maar links - eensgezind in een rationele kijk op de samenleving - lijkt daarentegen juist door onderbuikgevoelens te worden verdeeld.

Jammer, want samen streven linkse partijen de VVD voorbij.

De socioloog Richard Sennett pleit nadrukkelijk voor samenwerking.*

Hiertoe onderscheidt hij twee soorten debat: dialectisch en dialogisch.

Een dialectisch debat streeft naar sympathie, synthese en gemeenschappelijk begrip.

Een dialogisch debat is minder veeleisend en beoogt te luisteren mét behoud van onderlinge verschillen.

Kortom: inclusief de vrijheid om een boodschap in de eigen woorden te herhalen.

In de woorden van Sennett: "in de echo worden de bakens verzet".

Een treetje hoger, dat wel.

Zo kunnen wereldwijze, hippe GroenLinksers tóch aan tafel met minder bruisende, lageropgeleide SP-ers.

Nadeel: de dialogische benadering is gevoeliger voor gedonder.

Maar stel je eens voor: de "elite" en de "boze witte mannen", onvermoeibaar ideeën uitwisselend op het "Dialogisch DraagVlak" van één gemeenschappelijke, ruimdenkende partij, de DDV.

Met wederzijdse nieuwsgierigheid als voornaamste bliksemafleider.

DDV en VVD: op naar de finale!

Mári Glas (1968)

* Richard Sennett, "Samen. Een pleidooi voor samenwerken en solidariteit", 2012

Leven doet hopen, maar kies wél bewust!

Al jaren en jaren is de VVD de grootste partij.

Gevolgen: snel toenemende ongelijkheid, uitgeholde publieke voorzieningen, natuur en cultuur verpatst en uitgemolken. 

Nog even en ons laatste (openbaar toegankelijke!) natuurgebied is er ook geweest.

Maar de partij is democratisch gekozen.

Kiezers: wie zijn jullie en waarom doen jullie jezelf dit aan?

Volgens filosoof Alain de Botton neigen mensen ertoe om zich met winnaars te identificeren.

Vanuit optimisme en/of zelfoverschatting negeren ze de statistische werkelijkheid en/of beschouwen zichzelf als de kansrijke uitzondering:

Een zekere mate van financiële kwetsbaarheid oftewel loser zijn, is statistisch gezien de norm. […] In loserslanden zijn kiezers zo vriendelijk dat ze ervan uitgaan dat ze losers zijn en zullen blijven en daarom proberen ze de omstandigheden zo prettig mogelijk te maken. […] De vraag is of we stemmen voor een samenleving die een afspiegeling is van onze statistische werkelijkheid. Door te aanvaarden dat we welhaast zeker losers zijn en losers zullen blijven, kunnen we […] samenspannen om in een samenleving te wonen waarin de consequenties van ons falen heel wat minder erg zijn.*

Oftewel: de kans dat u, lezer, op dit moment een winnaar bent - dat wil zeggen: duurzaam immuun voor financiële kwetsbaarheid - is statistisch gezien zeer klein.
Toch wilde u wellicht, met uw partijkeuze, voor de zekerheid alvast uw (verhoopte) uitzonderingspositie en/of winst bevoordelen.

Hoop doet leven, zegt men.
Maar volgens James Baldwin is het andersom:

I can't be a pessimist because I'm alive. To be a pessimist means that you have agreed that life is an academic matter. So I'm forced to be an optimist.**

Leven doet hopen dus, en dat is maar goed ook.

Want leven is natuurlijk geen kwestie van cijfers of statistiek.

Maar stemmen, idealiter, wel.

Niets mis dus met gezond egoïsme, maar houd wél je hoofd erbij!

Mári Glas (1968)

* Alain de Botton, de Volkskrant, 15 juli 2017

** James Baldwin in de documentaire "I Am Not Your Negro"

Groot worden doet pijn

Onder een aalbessenstruikje in mijn tuin zit een merel.

Roerloos, met een scheef koppie en wijd geopende snavel, staart hij naar de knalrode besjes boven zijn kop.

Qua lichaamsgrootte lijkt de vogel volwassen.

Maar de vleugels liggen er wat ordeloos bij, en de kleur van de veren is enigszins onbestemd.

Zodra ik te dichtbij kom, hipt hij weg.

Kan hij eigenlijk wel vliegen? 

Wat ik ook doe: ik krijg de merel de lucht niet in.

Ik vrees voor de katten.

En voor dat akelige merel-virus, dat langzaam maar zeker op schijnt te rukken naar het noorden.

Maar zodra de merel weg hipt ziet hij er weldoorvoed, goedgevormd en kerngezond uit.

Een opgeschoten slungel, in afwachting van moeders pappot? 

Ik laat de merel met rust, terwijl ik enkele buurkatten de tuin uit jaag.

Maar de ouders laten zich niet zien.

Als ik een poosje later terugkom zit de merel weer roerloos in dezelfde rommelige houding (vleugels scheef) onder hetzelfde aalbessenstruikje.

Met wijd geopende snavel.

Om iets te doen zet ik een bakje water neer en maak me snel uit de voeten. 

Als ik na enige tijd weer poolshoogte kom nemen is de merel verdwenen.

Maar mijn aalbessenstruikje beweegt.

Daar valt mijn merel pardoes uit de struik, mét een rood besje in de snavel. 

In de dagen daarna zie ik hem telkens weer, rondscharrelend tussen de aalbessen.

Vliegen kan hij inmiddels als de beste.

Ik verdenk hem er nu zelfs van dat hij het al kon, maar meer zin had om "op de bank te hangen", zoals wij mensen dat noemen.

Want groot worden doet pijn, óók voor merels.

Mila Gras-Glas (1968)

In Digitalië komt een ongeluk nooit alleen

Op 8 augustus zal mijn NS-kortingkaart verlopen.

In april ontvang ik een e-mail, met de mededeling dat NS mijn pasfoto volgens wettelijke regels maximaal vijf jaar mag bewaren.

Wel kan ik schriftelijk toestemming verlenen om deze foto nogmaals vijf jaar te gebruiken.

Maar mijn destijds aangeleverde pasfoto wás al overjarig.

Over vijf jaar zullen conducteurs mij niet meer herkennen!

Omdat ik niets onderneem ontvang ik weer een e-mail.

Deze keer met de aansporing een nieuwe pasfoto te “uploaden”.

Die heb ik niet, dus ik stel het uit.

Alle tijd nietwaar?

Begin juni fabriceer ik een pasfoto, uit een vakantiekiekje.

Maar zodra ik wil uploaden ligt de website plat.

Want in Digitalië komt een ongeluk nooit alleen.

Vandaag probeer ik het weer.

Nu blijkt de uiterste uploaddatum (17 juni) helaas verstreken.

Volgens NS kan ik mijn kaart inmiddels uitsluitend bestellen via de OV-chipkaart-website.

Want NS heeft de chipkaarten uitbesteed, evenals overigens het spoorweggenet.

Voor pasfotovernieuwing heeft NS nu minimaal twee maanden nodig.

Maar “OV-chipkaart” kan het gelukkig in drie dagen.

Ik maak een account aan.

Helaas vind ik mijn NS-kaart nergens, in het keuzemenu.

Er blijkt een “koppelcode” nodig te zijn.

Maar als ik deze aanvraag, blijkt mijn kaart al “gekoppeld”.

Na eindeloos klikken duikt mijn kortingkaart inderdaad op, in een ander scherm.

Voor verlenging blijk ik echter tóch een koppelcode nodig te hebben.

Maar wat ik ook doe, ik vind geen koppelcode in mijn mailbox.

Paniekerig worstel ik me door een nog langer keuzemenu, van, nota bene, een betaald (0900) nummer.

OV-chipkaart blijkt helemaal geen e-mail adres van mij te hebben!

De telefoniste is geduldig, en voert mijn e-mailadres handmatig in, opdat ik mijn koppelcode snel kan ontvangen.

Eindelijk kan ik mijn verlengde kaart aanvragen!

Nu lees ik: “Je kaart verloopt niet binnen zes weken. Vernieuwen is daarom niet mogelijk”.

Foutmelding OV-chipkaart

Mila Gras-Glas (1968)

De dichter en de Paradijstheorie

Gisteren schreef ik over de dichter Frans Hoppenbrouwers.*

Diens geschriften blijken, onbedoeld, een illustratie van Louise Fresco’s “Paradijstheorie”.**

Volgens de Paradijstheorie heerst er onder gewone – lees: niet door wetenschappelijke feiten(!) verlichte – mensen een diep verlangen naar het paradijs.

Naar een idyllische wereld waarin altijd ruim voldoende voedsel beschikbaar is.

Overigens zonder dat iemand er enige moeite voor hoeft te doen.

De rijpe, sappige, aromatische(!) appels vallen bij wijze van spreken zó in je schoot.

Dik word je er ook al niet van.

Luilekkerland, kortom!

Kom daar nog maar eens om.

Nu appels een “speculatieproduct” geworden zijn en, 

na bevrijding uit jarenlange gevangenschap in – technisch hoogontwikkelde! – koelcellen, prompt aan hartrot lijden.***

Menstechnisch gezien is vooruitgang immers minder eenvoudig.

Zo blijkt hartrot een hardnekkig kwaaltje, ook (juist?) bij mensen.

Want appelspeculanten denken vooral prijstechnisch.

Oftewel: voor zichzelf.

Maar in het gedroomde paradijs van wetenschappelijke leken speculeert niemand met appeltjes.

Alle soorten zijn er vriendjes, en het leven is eenvoudig, maar goed.

Toch benadrukt Fresco vooral de keerzijde:

In het onbehagen weerspiegelt zich de discrepantie tussen onze hoogtechnologische samenleving en het oerbeeld van intieme harmonie. Onproblematische overvloed en vredige zorgeloosheid ervaren we als een geboorterecht – maar bedroefd constateren we dat we het hebben verkwanseld – wat onze hang naar het verleden alleen maar groter maakt.**

Een mooi voorbeeld van een verstandshuwelijk tussen dure technologie en goedkope psychologie!

Een hele mond vol, maar desondanks volstrekt onwetenschappelijk: onbewezen, niet gebaseerd op enige serieuze wetenschappelijke literatuurstudie, noch in enig serieus wetenschappelijk tijdschrift gepubliceerd.

Dit ondanks Fresco’s indrukwekkende lijst academische titels en dito (neven)functies.

De ruggengraat van haar overigens lezenswaardige “magnum opus” bestaat dan ook uit door haarzelf bedachte theorieën.

Want behalve (top)wetenschapper en (top)bestuurder, is Fresco óók nog romanschrijver.

Zij veroorlooft zich – op cruciale punten! – enkele dichterlijke vrijheden.

Maar doe mij een openlijk “onverlichte” ziel, de dichter:

Frans Hoppenbrouwers, "Dorp in Vogelvlucht"

Mila Gras-Glas (1968)

* Frans Hoppenbrouwers, “Dorp in vogelvlucht”

** Louise O. Fresco, “Hamburgers in het paradijs”, 2013. Zie ook: Mári Glas, “Hamburgers in het paradijs. Inleiding:totems in toga”, 2 september 2016. 

*** IJsbrand Velzeboer, Scienta Nova, 4 april 2016

Remgeld: voor zieke, zorgverlener of snelheidsduivel?

Een gezaghebbende columnist noemde ons eigen risico (385 euro!) welgemoed “remgeld”.*

De redenering dat uitstel of zelfs afstel van onderzoek of behandeling uiteindelijk kostenverhogend werkt zegt hem niet zoveel:

Als mensen een bezoek aan de fietsenmaker uitstellen en doorrijden op een lekke band, fietsen ze hun band aan gort en gaan de kosten alleen maar omhoog.* 

Aldus Kalshoven.

Wat hij gelijk heeft!

Wie immers een bezoek aan de universiteit afstelt uit angst voor een langdurige schuldenlast zal nóóit iets bereiken in het leven.

En wie goedkope troep aanschaft, is uiteindelijk duurder uit.

Dommerdjes!

Om die reden gaan slimme mensen dan ook studeren.

Zij kopen degelijke apparatuur van gevestigde merken, bezoeken, indien noodzakelijk, fysio- en/of psychotherapeut en voorkomen tand-, school- , of elektriciteitsuitval door tijdig tandarts, huiswerkbegeleiding dan wel elektriciën te bellen.

Ter voorkoming van burnouts boeken zij bovendien met enige regelmaat ontspannende en gehéél verzorgde vliegreisjes naar exotisch bestemmingen.

Verstandig!

En als slimme mensen eens lekker willen scheuren dan dóen ze dat.

Snelheidsboetes nemen ze, desnoods, op de koop (van die snelle Porsche!) toe.

Vrij naar Kalshoven:

“In het licht van deze fundamentele” weggebruikers-“economie is een” verkeersboete “van een paar honderd euro immers peanuts”.*

“Een piepklein beetje remgeld”, jawel!

Veiligheid is immers net zo min een publiek goed als gezondheid, nietwaar?

Is een dokter anders dan een fietsenmaker? Is zorg een publiek goed in de economische zin van het woord? Nee, de diensten van de dokter zijn net zo uitsluitbaar en rivaliserend als die van de fietsenmaker.*

Maar even serieus: remgeld wérkt!

Zo wacht ik al maanden op een medicinale shampoo, die dit jaar wellicht helemaal niet leverbaar is.

Toch declareerde mijn apotheker alvast, bij mijn(!) zorgverzekeraar.

Zonder remgeld was dit vermoedelijk onopgemerkt gebleven.

Zo remmen (minder draagkrachtige?!) patiënten hun ál te blijmoedig declarerende zorgverleners tenminste een béétje af.

Slim!

Mári Glas (1968)

* Frank Kalshoven, “Eigen risico”, de Volkskrant, p. 31, 4 maart 2017.