Leven doet hopen, maar kies wél bewust!

Al jaren en jaren is de VVD de grootste partij.

Gevolgen: snel toenemende ongelijkheid, uitgeholde publieke voorzieningen, natuur en cultuur verpatst en uitgemolken. 

Nog even en ons laatste (openbaar toegankelijke!) natuurgebied is er ook geweest.

Maar de partij is democratisch gekozen.

Kiezers: wie zijn jullie en waarom doen jullie jezelf dit aan?

Volgens filosoof Alain de Botton neigen mensen ertoe om zich met winnaars te identificeren.

Vanuit optimisme en/of zelfoverschatting negeren ze de statistische werkelijkheid en/of beschouwen zichzelf als de kansrijke uitzondering:

Een zekere mate van financiële kwetsbaarheid oftewel loser zijn, is statistisch gezien de norm. […] In loserslanden zijn kiezers zo vriendelijk dat ze ervan uitgaan dat ze losers zijn en zullen blijven en daarom proberen ze de omstandigheden zo prettig mogelijk te maken. […] De vraag is of we stemmen voor een samenleving die een afspiegeling is van onze statistische werkelijkheid. Door te aanvaarden dat we welhaast zeker losers zijn en losers zullen blijven, kunnen we […] samenspannen om in een samenleving te wonen waarin de consequenties van ons falen heel wat minder erg zijn.*

Oftewel: de kans dat u, lezer, op dit moment een winnaar bent - dat wil zeggen: duurzaam immuun voor financiële kwetsbaarheid - is statistisch gezien zeer klein.
Toch wilde u wellicht, met uw partijkeuze, voor de zekerheid alvast uw (verhoopte) uitzonderingspositie en/of winst bevoordelen.

Hoop doet leven, zegt men.
Maar volgens James Baldwin is het andersom:

I can't be a pessimist because I'm alive. To be a pessimist means that you have agreed that life is an academic matter. So I'm forced to be an optimist.**

Leven doet hopen dus, en dat is maar goed ook.

Want leven is natuurlijk geen kwestie van cijfers of statistiek.

Maar stemmen, idealiter, wel.

Niets mis dus met gezond egoïsme, maar houd wél je hoofd erbij!

Mári Glas (1968)

* Alain de Botton, de Volkskrant, 15 juli 2017

** James Baldwin in de documentaire "I Am Not Your Negro"

Schrijver worden? Nu even niet!

Een schrijver kan niet aardig zijn. Je moet breken met je familie. Je moet weg, liefst emigreren, buiten het bekende treden. Je moet weten wat het is om niet meer geborgen te zijn in het bekende. Datgene wat een kind nooit wil - buiten de groep staan - is voor een schrijver onontbeerlijk. Hij moet aan de kant van de weg staan en zeggen: ja maar de keizer heeft geen kleren aan, jongens! Dat durf je niet zolang je nog veel belang hebt, bij welke groep ook. En een familie is de meest beminde groep die er bestaat.*

Aldus Connie Palmen.

Als ik eerlijk ben wilde ik altijd schrijfster worden.

Opleidingen zitten alleen maar in de weg, meende ik.

Na de vijfde verliet ik dan ook welgemoed het gymnasium, om "mijn creativiteit te redden".

En ook een beetje om te vertrekken met mijn - door mij zeer bewonderde! - verre neef.

Grootse plannen had hij, en ik dus ook.
Ik volgde hem, zowel op verre reizen als in voorkeuren en bezigheden.

Inmiddels heb ik zelf liefhebberijen ontwikkeld en ben het niet altijd meer met hem eens.

Bovenal ontwikkelde ik een voorkeur voor de zwaar bevochten en - naar verhouding - eigenzinnige, originele, maar niet altijd even doeltreffende vaardigheden van verstokte autodidacten.

Maar daar sta je dan, tegen je vijftigste, en je schreef vooralsnog geen serieus woord.

Tenminste niets dat de felbegeerde titel “schrijver” – of zelfs maar het laffe “publicist” – rechtvaardigt.

Wel ontelbaar veel ellenlange e-mails – desnoods midden in de nacht! – en voorheen: brieven.

Want mijn geschreven babbelzucht** kent geen grenzen.

Schrijven: denken langs lijnen van onverwacht perspectief.
Vergezichten zelfs.

Wat hield mij tegen?

Faalangst, meende ik jarenlang.

Schrijven als veelbelovend cadeautje, welbewust onuitgepakt in een la.

Mislukken kan altijd nog, nietwaar?

Maar Palmen hééft een punt.

De bijbehorende, onafwendbare eenzaamheid vormde mijn grootste obstakel.

Mila Gras-Glas (1968)

* Interview met Connie Palmen, door Wilma de Rek, de Volkskrant, 18 maart 2017

** Zie ook Mila Gras-Glas, “Over de noodzaak van babbelen”

Passend copingsgedrag in relatie tot armoede

“Armoede is de ergste vorm van geweld”, meende Gandhi.

Echte armoede dan, die we in Nederland helemaal niet hebben.

Wij hebben tenslotte altijd nog de voedselbank, en het Leger.

Westerse armoede zit dan ook vooral tussen de oren.

In de “prefrontale cortex”, hebben wetenschappers nu ontdekt.*

Relatieve armoede:

Je kind kan niet mee op schoolreis.

Laat dat feestje/vervolgonderzoek maar even zitten, want cadeau/eigen risico lukt nu even niet.

Relatief of niet: bovenstaande problemen kúnnen stress veroorzaken.

Maar uitsluitend voor wie er niet goed mee omgaat!

Hardnekkige tobbers functioneren niet optimaal.

Ze worden bijvoorbeeld vergeetachtig, tonen vermijdingsgedrag (post niet openmaken) of worden boos.*

Allemaal energieverspilling, die hun productiviteit bedreigt. 

Met de nieuwe inzichten kunnen we eindelijk aan de slag.

“Jij gaat het allemaal doen, en ik ga jou helpen”, 
aldus een hulpverleenster.
In opdracht van een Nederlandse gemeente.

De toegepaste gedragstherapie is overgewaaid uit Amerika.

Net als overigens het boek “Schaarste”, dat uit een ander vaatje tapt.**

Hier poneren wetenschappers de verfrissende stelling dat armoedegerelateerde problemen (laatkomen, motivatiegebrek, kinderverwaarlozing, slechte gezondheid) geen oorzaken van armoede zijn, maar gevolgen.

Het falen van diverse hersengebieden noemen zij “overbelasting van de bandbreedte”.

Door onvermijdelijk en hardnekkig getob over hun financiën laten armen overal steken vallen.

Ook deze wetenschappers komen met oplossingen.

Zo bouwen zij een empathiebrug tussen mensen met tijdgebrek en mensen met geldgebrek.

Want (te) drukke mensen reageren eveneens met onverstandig gedrag, waardoor problemen verergeren.

Maar waar tijdgebrek zelfs/juist de besten overkomt, wordt geldgebrek vooral als persoonlijk falen opgevat.

Idealiter kan zo’n empathiebrug (overheids)instellingen motiveren om hun beleid te veranderen.

Zoals een beter vangnet, meer begrip en minder snel korten op uitkeringen.

Want niemand is perfect.

Behalve dan de armen.

Zo is tenminste het streven.

Want Nederlandse gemeenten kiezen nu welbewust voor symptoombestrijding.

Geen armoedebestrijding dus (oorzaak), maar zelf(!) werken aan passend copingsgedrag.

Mári Glas (1968)

* NOSjournaal, 20 maart 2017
** Sendil Mullainathan & Eldar Shafir, in "Schaarste", december 2013

Intensieve menshouderij en talentoverschot

Maatschappelijk geslaagde mensen schrijven hun succes vaak grotendeels toe aan persoonlijke verdiensten: 

hard gewerkt, ontélbare tegenslagen overwonnen.

Dat is ongetwijfeld allemaal waar.

Maar om te winnen zijn verdiensten als talent, vlijt en volharding weliswaar noodzakelijke, maar onvoldoende voorwaarden.

Want er is méér nodig.

Al weet niemand precies wat.

Toch is er niets geheimzinnigs aan winnen.

Er kan er gewoon maar eentje de beste zijn.

Naar aanleiding hiervan een vergelijking, waarin koeien staan voor individuen, melk voor kwaliteit, en winnen voor winst.

De kwaliteiten van zowel koeien als mensen zijn een gegeven.

Produceren zit hen in het bloed, ongeacht (onvermijdelijke) individuele verschillen in kwaliteit en kwantiteit.

Maar winnen is, evenals winst, vooral afhankelijk van de vraag.

Zo konden de gevolgen van het onlangs opgeheven melkquotum niet uitblijven: nóg meer megastallen en, uiteindelijk, een melkoverschot.

En dientengevolge voor álle betrokkenen minder winst.

In een competitief systeem als het onze winnen dus uitsluitend de sterksten, de grote spelers.

Zo verliezen zowel producten (melk) als kwaliteiten (het vermogen om te produceren) aan waarde.

Zodra vele anderen nét iets talentvoller, volhardender, ijveriger zijn, kunnen kwaliteiten zelfs overbodig worden.

Het verwarren van merites/melk met succes/winst is de bron van hardnekkige misverstanden en vervelende (onbedoelde!) gevolgen.

Stel je bent in aanleg succesvol: je “kan” wel wat.

Maar een ander – goedgebekt bovendien – eveneens.

Evenals een derde: een aantrekkelijke, goedgebekte nét-werker.

Uiteindelijk zijn er bijna uitsluitend verliezers.

Evenals in de moderne veehouderij.

Intensieve menshouderij.

Gevolg: megastallen, volgepakt met – op onnatuurlijke mega-uiers doorgefokte – superkoeien.

Melkoverschotten.

Boterbergen.

Of een onoverbrugbare kloof tussen enkele overbelaste supermensen en vele gemarginaliseerde losers met (onvermoede!) kwaliteiten.

Meritenmoerassen.

Talententerpen.

Karaktercontainers.

Zonde!

En de zeldzame geluksvogels branden op.

Wél verhoogt elke verliezer de waarde van een schaarse podiumplek.

In een bij uitstek competitief systeem is een overmaat aan losers dus de tweede noodzakelijke voorwaarde om te winnen.

Rémi Glas (1955)